ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٠٧ - مقصود

بيان آيه ١٠٠- ١٠١

قرائت‌

خرقوا: اهل مدينه به تشديد و ديگران به تخفيف خوانده‌اند. هر دو قرائت به يك معنى است.

لغت‌

بديع: مبدع، آفريدگار. فرق ميان ابداع و اختراع، اين است كه ابداع انجام دادن كارى است كه بى‌سابقه است و اختراع انجام دادن كارى است كه تا كنون سببى براى آن يافت نشده است. اختراع: كار خدا است، زيرا بكارى اختراع گفته ميشود كه كسى قادر بر انجام آن نباشد. بدعت به كارى گفته ميشود كه بر خلاف سنت و در دين بى‌سابقه باشد.

اعراب‌

الجن: نصب اين كلمه بنا بر دو وجه است: ١- مفعول «جعلوا» است ٢- بدل از «شركاء» است.

سبحانه: مفعول مطلق براى فعل محذوف بديع: خبر مبتداى محذوف. ممكن است مبتدا باشد و خبر آن‌(أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ) است. اين كلمه معدول از «مبدع» و اضافه به مفعول شده است.

مقصود

در اين آيات خداوند متعال كفر مردم مشرك را بعد از شنيدن اين همه دلايل روشن، تعجب آور دانسته، مى‌فرمايد:

(وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكاءَ الْجِنَ‌): در اين آيه، خبر مى‌دهد از اينكه آنان خدايانى از جن، شريك خداوند قرار داده‌اند. چنان كه مى‌فرمايد:(وَ جَعَلُوا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ‌)