(لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ): براى هر كه شكيبا در اجراء وظائف خود بود و نعمت‌هاى خدا را سپاس‌گزارى مينمايد. و در اين دو جمله اشاره است كه شكيبايى در ناراحتيها و سپاس‌گزارى در نعمت‌ها بالاترين عبادتها است.

«شعبى» گويد صبر نصف ايمان و شكر نصف ديگر آن است و يقين انسان- يعنى بحدى رسد كه وجود و توحيد پروردگار و مسائل مذهبى براى او حل شده و اعتقاد عالمانه بآن داشته باشد- تمام ايمان است. و در حديث آمده كه ايمان دو نصف است نصفى در معنى صبر و شكيبايى جاى گرفته و نصف ديگر در معنى شكر و سپاس‌گزارى.

و بنا بر اين گويا آيه شريفه ميگويد كه اين نشانه توحيد براى مؤمنين است.

(وَ إِذا غَشِيَهُمْ مَوْجٌ‌): و زمانى كه فرا گيرد سرنشينان كشتى را موج دريا.

(كَالظُّلَلِ‌): مانند توده‌هاى ابر در بلندى و ضخامت و بقول «قتاده» خدا موج‌ها را تشبيه به ابرها كرده از آن نظر كه بروى هم سوار ميشوند و يا بقول «مقاتل» موجها مانند كوهى در مقابل كشتى قرار ميگيرند.

(دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ‌): از ترس غرق شدن و نابود گرديدن خداوند را خوانده و آئين را تنها براى او دانسته- يعنى فقط او را خداى جهان و نجات- دهنده ميدانند-.

(فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ): پس چون خدا نجاتشان داده- و از كام آن موجهاى كشنده- كه چون پلنگ درنده در هر ثانيه‌اى بسوى آنان حمله‌ور ميشد، خلاص نموده- و بسوى ساحل بسلامت رسانيد.

(فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ): پس بعضى از راه مستقيم اعتدال را پيش گرفته و بعهدى كه بهنگام مواجه شدن با خطرهاى امواج دريا با خدا بسته بودند وفا ميكنند. گفته شده اين آيه اشاره باسلام «عكرمة بن ابى جهل» بوده كه در اثر خطرى كه از طوفانى شدن دريا براى او پيش آمده بود اسلام اختيار كرد و حكايتش بشرح ذيل است:

«سدى» از مصعب بن سعد از پدرش چنين حكايت كند كه چون پيامبر اسلام ٦