ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٩١ - مقصود
كنند. ولى چه افسوس كه نمىدانند.
(فَإِذا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ): پس چون سوار كشتى شوند خدا را خوانده و تنها باو ايمان آورند، و در اينجا خداوند حال آن مشركين و بت پرستان را بيان فرموده كه چون در كشتىها سوار شده، مسافرت دريايى نمايند و در وسط درياى بيكران يك دفعه بادهاى مخالف هجوم آورده و امواج دريا را متلاطم سازد و آنان را در خطر مرگ قرار دهد، آن وقت است كه يقين دارند جز خدا، احدى نتواند نجاتشان دهد لذا براى خدا خالص شده ايمان باو ميآورند و از بتها رو برميگردانند.
(فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذا هُمْ يُشْرِكُونَ): پس چون نجاتشان داد خداوند بسوى دشت ساحل و از چنگال مرگ خلاص نمود آن گاه بحالت اوليه برگشته و بتها را براى خدا شريك دانند و بآنها عبادت كنند.
(لِيَكْفُرُوا بِما آتَيْناهُمْ وَ لِيَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ): تا كفران نمايند بآنچه كه داديم ايشان را و كامياب از زندگى آينده گردند، پس بزودى خواهند دريافت- عاقبت كار و انحرافات خود را- و همانطور كه گذشت، در اينجا اگر «لام» در (و ليتمتعوا) را لام امر بدانيم معنى اين جمله تهديد بوده يعنى انكار نعمت پروردگار ميكنند كه نجاتشان داده و كامياب از بقيه عمر شوند ولى بزودى خواهند عاقبت كفر خود را دريافت، و اگر «لام» را غايت بگيريم معنى چنين ميشود كه ايشان شرك ورزيدند تا كافر شوند بآنچه داديم ايشان را.
(أَ وَ لَمْ يَرَوْا): آيا نديدند و ندانستند اين كفار كه:
(أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً): ما گردانيديم حرمى- چون مكه- را محل امن كه مردم آن سامان از قتل و غارت در ايمنى هستند.
(وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ): در حالى كه كشته ميشوند مردمان از پيرامونشان- در بيرون حرم بواسطه جنگها و نزاعهايى كه دارند- و ايشان در حرم- حريم شهر مكه- در امنيتاند. در اينجا خداوند نعمت امنيت را تذكر داده تا شايد