فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٠ - سپرده هاى بانكى «تطبيق فقهى و احكام آن» محمدعلى تسخيرى

مى‌كند، بپردازد.

به اين نوع سپرده هاى بانكى معمولا «سپرده هاى ناقص» مى‌گويند؛ چون بانك مجبور نيست هنگام درخواست مشترى، عين همان پولى را كه مشترى وديعه گذارده است، به مشترى برگرداند و مشتريان نمى توانند آن پول رايج و قانونى را كه بانك به آنها مى‌پردازد رد كنند. (٣)

استاد زرقا سخنى شبيه مطلب فوق درباره خصوصيات وديعه گفته است. (٤)

روشن است كه تعريف شهيد صدر از وديعه، دقيق تر از تعريف قبلى است.

بدين گونه دانستيم كه سپرده بانكى داراى خصوصيات زير است:

١. درسپرده اكتفا به پول هاى نقدى مى‌شود كه به بانك ها داده مى‌شود.

٢. سپرده گاه ديدارى و گاه مدت داراست.

٣. سپرده(وديعه) عملياتى را نمودار مى‌سازد كه با توجه به شروط خاصّى لازم شده است.

٤. بانك مى‌تواند از پول هاى رايج، معادل آن را بپردازد بدون اين كه ملزم باشد عين همان پول داده شده به بانك را بپردازد.

٥. بانك حق همه گونه تصرف در آنها را دارد؛ چون سپرده ها ملك بانك هستند.

٦. سودهاى حاصل از سرمايه‌گذارى سپرده‌ها متعلق به بانك است.

٧. بانك تحت هرشرايطى ضامن معادل سپرده هاست.

اهميت اقتصادى سپرده ها

درعمليات بانكى

اهميت اقتصادى سپرده ها به اختصار چنين است:

١. سپرده ها از ابزارهاى مهم پرداخت تعهدات بانك ها هستند، هرچند كه قانون پولى به آن تصريح نكرده باشد؛ از اين رو معامله بر سپرده ها ازطريق به كارگيرى چك گسترش يافته است و روشن است كه افزايش وسايل پرداخت در صحنه اقتصاد مايه سرعت و سهولت


(٣) البنك اللاربوى، سيد محمد باقر صدر، ص٨٤.
(٤) قراءات في الاقتصاد الاسلامي، ص٣٣٠.