بزرگترین فریضه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩١ - ٥ جهاد
در راه خدا پيکار کنيد». البته اين، نوعي توسعه در مفهوم جهاد است؛ اگرچه معناي لغوي جهاد همه اين موارد را دربر ميگيرد. جهاد در لغت يعني کوشش کردن، و ازآنجاکه مجاهدت، مصدر باب مفاعله است به معناي تلاش کردن در مقابل يک دشمن يا يک مانع ميباشد. البته منظور از مانع در معناي لغوي، تنها شمشير نيست، بلکه ممکن است اين مانع، دشمن اقتصادي، سياسي، فرهنگي يا اجتماعي باشد. بنابراين فعاليتهاي اقتصادي، سياسي، فرهنگي يا اجتماعي که متناسب با اقدامات دشمن باشد نيز جهاد بهشمار ميآيد؛ چنانکه خداوند متعالی ميفرمايد: فَضَّلَ اللّهُ الْمُجاهِدِينَ بِأَمْوالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ عَلَي الْقاعِدِينَ دَرَجَه؛[١] «خدا کساني را که با مال و جان خود جهاد ميکنند، به درجهاي، بر نشستگان برتري بخشيده است». گفتنی است که نوعي از جهاد، آن است که جان در معرض کشته شدن قرار گيرد؛ قسمِ ديگری نيز وجود دارد و آن مجاهده با نفسِ خود است، که نام جهاد اکبر بر آن نهاده شده است. دراينزمينه، کتب اخلاقي متعددي نگاشته شده،[٢] و حتي بخشي از کتب روايي به «جهاد النفس» اختصاص يافته است.[٣]
بنابراين، مفهوم جهاد، بهقدري گسترش مييابد که جهاد با مال، جهاد با زبان و قلم، و حتي مجاهده با نفس را شامل ميشود. اما جهاد در مفهوم اصطلاحي و فقهي آن، شامل قيام امام حسين(عليه السلام)
[١] نساء (٤)، ٩٥. [٢] ر.ک: سيدروحالله خميني، جهاد اکبر يا مبارزه با نفس، کل کتاب. [٣] ر.ک: محمدبنالحسن الحر العاملي، وسائل الشيعه، ج١١، ص١٢٢-٣٩٢.