بزرگترین فریضه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٧ - ٣ مسئوليت افراد در برابر نيازهاي معنوي جامعه

نيازمندي‌هاي مادي و معنوي جامعه، و اموري ازاين‌دست، همه و همه، مترتب بر انجام اين فريضه است. حاصل آنکه، از ديدگاه اسلام، همه مردم در برابر يکديگر مسئوليت دارند؛ هم بايد نيازمندي‌هاي ضروري يکديگر را تأمين کنند و هم نظارت مستمر داشته باشند تا فساد در عرصه اخلاق و معنويت، رایج نشود، و اگر کساني به چنين فسادي گرفتار شدند، آنها را معالجه کنند. بنابراين امر به معروف و نهي از منکر جايگاه بسيار مهمي در اسلام دارد و اهميت آن در تأمين نيازمندي‌هاي معنوي انسان‌ها بر کسي پوشيده نيست.

حاصل آنکه، اقتضاي فردگرايي اين است که هرگاه نفع و ضرر کار يک فرد به ما مربوط نباشد، او را رها کنيم. اين نگرشي است که امروزه کم‌وبيش در غرب حاکم است. اما جامعه ‏گرايانِ غربي، نظارت بر کار ديگران را صحيح مي‏دانند، اما فقط در امور مادي، و در جايي که اعمال افراد مربوط به امور معنوي ـ مانند کفر، ايمان، حق و باطل ـ مي‏شود، دخالت را مجاز نمي‏دانند. به‌عبارت‌ديگر، در غرب، آنجا که اعمال افراد به دين، اخلاق و معنوياتِ افراد ديگر باز مي‏گردد به هيچ‌کس اجازه دخالت داده نمي‏شود.

اما اسلام با هر دو نگرش درباره عدم لزوم نظارت در امور معنوي و بعضي از امور مادي که به فرد مربوط مي‏شود، مخالف است. اسلام مردم را به‌گونه‌اي تربيت مي‏کند که هميشه به فکر ديگران باشند؛ حتي در نماز که فرد در حال برقراري رابطه با معبود خويش است، مسلمانان بايد از ضمير جمع استفاده کنند نه مفرد. نظارت اجتماعي هم فقط به امور مادي