بزرگترین فریضه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١١٧ - ٣ برخورد اجتماعي با توطئه &rlm ها
و تهديد، فضاي خفقانآوري بر جامعه حاکم شده بود. مخالفان را دار ميزدند، يا ترور ميکردند؛ نه کسي به خود جرئت قيام ميداد و نه نيرو و تواني براي کسي مانده بود. در چنين شرايطي جامعه نيازمند حرکتي بود که از يک نفر يا يک گروه کوچک برنميآمد. تبليغ نيز تأثيري نداشت؛ چون تمام ابزار آن در اختيار امويان بود و فرياد امام(عليه السلام) فقط به گوش گروه معدودي ميرسيد. ازاینروی تا بيست سال، ایشان مجبور بود پنهاني و در خفا، با ياران و اصحاب خود صحبت کند.
اما در فلسفه قيام امام حسین(عليه السلام) که به انگيزه امر به معروف و نهي از منکر صورت گرفت، لازم است به يکي از خطبههاي ایشان اشاره شود که پس از ممانعت حرّ و لشکريان کوفه، ايراد گرديد. ايشان در منزل بيضه چنين فرمودند: أَيُّهَا النّاسُ اِنَّ رَسوُلَ اللّهِ(صلي الله عليه و آله) قالَ: مَنْ رَأي سُلْطانا جائِرا مُسْتَحِلاًّ لِحُرُمِ اللّهِ ناکثا لعَهْد الله مُخالِفا لِسُنَّه رَسُولِ اللّهِ يَعْمَلُ في عِبادِ اللّهِ بِالإثْمِ وَالعُدْوانِ فَلَمْ يُغيِّر عَلَيهِ بِفِعْلٍ وَلا قَوْلٍ کانَ حَقّا عَلَي اللّهِ أَنْ يُدخلَه مَدخلَه. اَلا وإنَّ هؤلاء قد لَزِمُوا طاعه الشَيْطانِ وَتَرَکوا طاعَه الرَّحْمنِ وأَظْهَروا الفَسادَ وعَطَّلوا الحُدُودَ واسْتأثروا بالفَيْءِ واَحَلُّوا حرامَ اللّه وحَرَّموا حلاله وأنا أحق من غَيِّر؛[١] «اي مردم، همانا رسول خدا(صلي الله عليه و آله) فرمود: «کسي که حاکم ستمگري را بنگرد که ستم ميکند و حرام خدا را حلال ميشمارد، و عهد و پيمان خدا را ميشکند، و با سنّت رسول خدا مخالفت ميکند، و در ميان بندگان خدا با فساد و ستمکاري عمل ميکند، با عمل يا با سخن اگر برضد آن حاکم قيام نکند، سزاوار است بر خداوند که او را با
[١] علي ابنابيالکرم الشيباني (ابنالاثير)، الکامل في التاريخ، ج٢، ص٥٥٢.