بزرگترین فریضه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١١١ - ٣ برخورد اجتماعي با توطئه &rlm ها
بنابراين مفهوم متعارف امر به معروف هنگامي مصداق پيدا ميکند که حکومت اسلامي مقتدر بوده، ارزشهاي اسلامي در جامعه حاکم است. در اين زمان، مردم از انجام کار زشت و گناه خجالت ميکشند و نهي از منکر بر آنها تأثير ميگذارد. اين نوع امر به معروف همان شرايطي را دارد که در منابع فقهي و رسالههاي عمليه آمده است. البته اين شرايط، شامل امر به معروفي نميشود که به معناي جهاد است؛ زيرا امر به معروفي که مصداق جهاد باشد، ديگر مشتمل بر شرط عدم خوف از ضرر نيست و ازاینروی امام خميني(رحمهَ الله) تأکيد داشتند در چنين مواردي تقيه جايز نيست؛ هرچند با هزينههاي سنگين همچون کشته شدن شمار زيادي از انسانها همراه باشد.
بدينترتيب، امر به معروف و نهي از منکر در معناي عام خود، ازيکسوي، تعليم جاهل را دربر ميگيرد و از سوي ديگر، تا مرحله جهاد ميرسد؛ زيرا هدف جهاد، برتري سخن خداست: وَکلِمَه اللّهِ هِيَ الْعُلْيَا؛[١] «و سخن خدا (و آيين او) بالا (و پيروز) است». منظور امام حسين(عليه السلام) نیز از امر به معروف و نهي از منکر، مفهوم عام آن است، نه معناي متعارف محدود آن، که عدم احتمال ضرر يکي از شرايط آن است؛ زيرا امام بهيقين ميدانست که کشته خواهد شد. ايشان افزون بر علم امامت و اخباري که از جد و پدرش درباره شهادت خود شنيده بود، از طريق علم عادي نيز ميتوانست از شهادت خود آگاه شود؛ چنانکه
[١] توبه (٩)، ٤٠.