در باب روايات مربوط به خوردني‌ها نيز مقالة «پنير مجوسي: مشكلي كهن در فقه اسلامي[٦٣]» از مايكل كوك،[٦٤]بسيار جالب و خواندني است. موضوع اين مقاله، بررسي تحليلي- تاريخي روايات و آرای فقهي مذاهب اسلامي در مسئله پنير مجوسي است كه در روايتي پيامبر٩ به جواز خوردن آن اظهار نظر كرده‌اند. هدف کوک از طرح اين مسئله، انجام تحقیقی در حوزة فقه تطبيقي مذاهب اسلامي بوده و سعي داشته است به طور جامع به تحليل و نقد ديدگاه‌هاي فِرَق اسلامي در موضوع روايات پنير بپردازد. مقاله با گزارش روايت ذيل از سنن بيهقي آغاز شده است:

حضرت٩ پس از فتح مكه، وقتي پنير را ديد، از مردمان پرسيد: اين – مادة خوردني- چيست؟ مردمان گفتند: نوعي مادة غذايي است كه در سرزمين عجم (ايران) آن را درست مي‌كنند. پيامبر٩ در ادامه فرمود: با كارد پنير را ِبُرش بزنيد و با يادِ نام خدا آن را بخوريد[٦٥].

نويسندة مقاله، موقعیت‌هاي زماني- مكاني ديگري را گزارش مي‌كند كه بيان‌گر مواجهة نخستين پيامبر٩ با ماده غذايي پنير بوده است، لكن برخي از اين موقعيت‌ها هم‌چنان ناشناخته است. بررسي اعتبار رجالي اسناد روايات، روايات پنير مجوسي در جوامع حديثي شيعه و سني، آرای فقهاي مذاهب اسلامي، ادله و اصول و.... از مباحث بعدي مقاله است. مایکل کوک در بخش ديگري از مقاله، به گزارش وجوه مختلف دربارة نحوة ساخت پنير مجوسي، آرای مكاتب فقهي سنّي و شيعي در مورد مصرف پنير، روايات شيعي و سني در باب پنير و منارعات و استدلال‌های مطرح شده دربارة اين مسئله پرداخته است.

اصطلاح‌پژوهي

«اصطلاح‌شناسي» محور ديگري است كه در بررسي‌هاي فقه‌الحديثي مورد توجه خاورشناسان قرار گرفته است. خاورشناسان بر اساس علاقه‌اي كه به مطالعات

[٦٣]. BSOAS , Vo ٤, No ٣, pp ٤٤٩- ٤٦٧.

[٦٤]. Michael Cook .

[٦٥]. السنن, ج١٠, ص٦٦.