مباحث تكميلى عقايد - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ٣٧
٣- جلب منفعت و دفع ضرر محتمل هر موجود با شعورى، در پى جلب منفعت و دفع ضرر از خود است. وجود اين خصلت در انسانها، از يك سو آنان را وامىدارد تا به كار و تلاش مضاعف بپردازند و از سوى ديگر، براى دفع ضررهاى احتمالى بينديشند و راههاى ضرر را مسدود سازند.
با دقت در گذشته تاريخ و زمان حال، روشن مىشود كه هميشه رهبرانى بودهاند كه انسانها را به ايمان به مبدأ فرامىخواندند و يادآور مىشدند كه در صورت شناخت خدا و ايمان به او و نيز عمل به فرامين الهى به فلاح و رستگارى مىرسند و در صورت اعراض و انكار او، به عذابى سخت دچار مىشوند. از اين روى، بر هر انسان صلاحانديشى روشن مىشود كه بايد در اين زمينه به تحقيق بپردازد تا در اثر غفلت و بىتوجهى، اين سود عظيم را از دست ندهد و گرفتار عذاب آخرت نگردد. در اين گونه موارد پر اهميت، حتى احتمال وجود ضرر نيز- به دليل بزرگ بودن ضرر- كافى است كه انسان را به تلاش و كوشش وادارد. البته بايد توجه داشت كه عوامل مزبور انسان را تا مرحله شناخت اجمالى به پيش خواهد بُرد و شناخت تفصيلى خدا نيازمند به عنصرى ديگر است كه بايد به اين عوامل ضميمه شود و آن، عنصر محبّت و عشق به خداست.
اهمّيت شناخت خدا براى روشن شدن اهمّيت شناخت خدا، افزون بر سه عامل مزبور، بايد توجه داشت كه شناخت خداوند، ريشه همه مسائل دينى و مذهبى است. خداشناسى اساس ديانت و دينباورى است. بدون وجود اين اصل، جايى براى طرح ديگر مسائل مذهبى باقى نمىماند؛ زيرا توحيد به منزله تنه نيرومند درخت دين، و ساير مباحث مذهبى به منزله شاخ و برگهاى آن است. حضرت على (ع) در تعبير زيباى خويش، شناخت خداوند را آغاز و ريشه دين دانسته، مىفرمايد:
اوَّلُ الدّينِ مَعْرِفَتُهُ. «١» سرآغاز دين، شناخت خداست.