روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٩٥ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٧ مهر ١٣٦٢ ٢١ ذیحجه ١٤٠٣ ٢٩ سپتامبر١٩٨٣
جنگ ٣٠ میلیارد دلار بود به ٤ میلیارد دلار کاهش یافته است و رژیم عراق ٤٦ میلیارد دلار به همسایگان خود در خلیج فارس بدهکار است.»[١]
در همین حال، دولت عراق سلسله اقداماتی را به شکل مستقیم و غیرمستقیم برای رهایی از این وضعیت در پیش گرفته است. دراین باره خبرگزاری رویتر از امان گزارش داد: علی دجانی مدیر اتاق صنایع پادشاهی اردن، اعلام کرده است که وزارت بازرگانی عراق از شرکت های اردنی خواسته است تا در قبال هر یک صد دلار کالایی که عراق از آنان خریداری می کند، آنان نیز معادل ٣٥ دلار از بهای آن را به صورت کالای عراقی دریافت کنند. باقی دیون عراق نیز به صورت اوراق اعتباری - که حامیان این کشور آنها را تضمین می کنند - پرداخت خواهد شد.[٢]
١
روزنامه وال استریت ژورنال در شماره امروز خود به موضوع تحویل هواپیماهای سوپراتاندارد فرانسوی به عراق پرداخته و احتمال عملی شدن تهدید ایران به بستن تنگه هرمز و واکنش امریکا به این امر را مورد بررسی قرار داده است.
این روزنامه در مقاله ای با عنوان "فرانسه تقاضای امریکا را مبنی بر عدم تحویل هواپیماهای سوپراتاندارد به عراق رد کرده است" نوشت: به نظر تحلیل گران امریکایی، ممکن است با این عمل درگیری ایران و عراق گسترش یافته و حمل ونقل نفت در خلیج فارس با خطر مواجه شود. این درحالی است که مقامات فرانسه از انجام گفت وگوی معقول دراین زمینه اجتناب می کنند.
وال استریت ژورنال همچنین احتمال انسداد تنگه هرمز ازسوی ایران و استفاده عراق از هواپیماهای سوپراتاندارد برای انهدام تأسیسات نفتی خارک را ضعیف ارزیابی کرد و با محتمل شمردن اقدامات پیشگیرانة امریکا برای حفظ امنیت خلیج فارس به هر نحو ممکن، افزود: «درهرصورت، حکومت ریگان مشاوره با هم پیمانان خود به منظور امکان جواب گویی به عمل مزبور[بستن تنگه هرمز] را آغاز کرده ... است. این طرح ها شامل اسکورت نظامی نفتکش ها ... توسط ناوهای دریایی غربی ... می شود.» این روزنامه در ادامه به حرکت ناو جنگی هواپیمابر "رنجر" امریکا به خلیج فارس و اعزام ناو هواپیمابر "اینوینسیبل" انگلیس به اقیانوس هند، اشاره کرد[٣]
وال استریت ژورنال درمورد ابعاد و پیامدهای بسته شدن تنگه هرمز نوشت: «به عقیده کارشناسان انرژی، حتی چند شلیک گلوله به تانکرهای نفت در خلیج فارس می تواند به بسته شدن خلیج [فارس] منجر شود، زیرا در چنان شرایطی نرخ بیمه تانکرهای نفتکش به سرعت سیر صعودی پیدا خواهد کرد و... نتیجه آن کاهش عرضه نفت و ترقی قیمت ها خواهد بود.» این روزنامه در ادامه ازنظر مقامات امریکایی، واکنش احتمالی ایران به نفتکش ها را کم تأثیر ارزیابی کرد. وال استریت ژورنال در پایان یادآور شد: «این احتمال وجود دارد که فرانسه برای تأخیر در تحویل هواپیماها راهی پیدا کند.»[٤]
[١] روزنامه کیهان، ٧/٧/١٣٦٢، ص١٨.
[٢] همان.
[٣] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٩٦، ١٠/٧/١٣٦٢، صص ١٢ - ١٠، لندن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٩/٧/١٣٦٢.
[٤] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٩٤، ٨/٧/١٣٦٢، صص ٣٩ - ٣٧، رادیو امریکا، ٧/٧/١٣٦٢.