روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٢٦ - روزشمار جنگ دوشنبه ٢١ شهریور ١٣٦٢ ٤ ذیحجه ١٤٠٣ ١٢ سپتامبر ١٩٨٣
دشمن قرار گرفت. به گزارش اداره اطلاعات شاجا، دشمن دو روز پیش (١٩/٦/١٣٦٢) در ساعات مختلف «با توپ های دوربرد ١٧ عدد گلوله توپ به اطراف شهرستان سردشت شلیک [کرد].» این حمله توپخانه ای صدمات جانی و خسارت مالی درپی نداشته است.[١]امروز نیز این شهر آماج گلوله های توپخانه عراق قرار گرفت.[٢] به گزارش روزنامه جمهوری اسلامی، در جریان این حملات یک گلوله توپ به خودروی حامل تعدادی از نیروهای جهاد سازندگی اصابت کرد که براثر آن ٣ تن از «جهادگران» به شهادت رسیدند.[٣]
همچنین به گزارش واحد اطلاعات - عملیات قرارگاه حمزه سیدالشهدا، ارتش عراق روز گذشته نیز اطراف شهر مریوان را با توپ های دوربرد هدف قرار داد.[٤]
١
امروز یک کاروان از کشتی های تجاری ایران که از بندر بوشهر عازم بندر امام خمینی بود، مورد حمله هواپیماهای دشمن قرار گرفت و متحمل خساراتی شد.
به گزارش قرارگاه نوح نبی عملیات اسکورت کاروان[٥] که شامل ٢١ کشتی ورودی به بندر امام خمینی با محموله و ملیت های مختلف و ١٣ کشتی خروجی از این بندر بود، از ساعت ٩:٤٠ با خروج اولین کشتی آغاز شد. آخرین کشتی خروجی نیز ساعت ١٠:٤٠ بندر را ترک کرد.[٦] در ساعت ١١:٠٣ کاروان ورودی توسط هواپیماهای عراقی بمباران شد.[٧] در این
[١] سند شماره ٦٨٧٤٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از اداره اطلاعات شهربانی جمهوری اسلامی ایران به دفتر اطلاعات و تحقیقات نخست وزیری، ٢٠/٦/١٣٦٢.
[٢] روزنامه اطلاعات، ٢٢/٦/١٣٦٢، ص٢.
[٣] روزنامه جمهوری اسلامی، ٢٢/٦/١٣٦٢، ص٢.
[٤] سند شماره ٣٥٤٤٤١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از اطلاعات - عملیات قرارگاه حمزه سیدالشهدا به طرح و عملیات قرارگاه حمزه سیدالشهدا، ٢٠/٦/١٣٦٢.
[٥] از آغاز جنگ، عراق به کشتی های ایرانی به خصوص کشتی هایی که عازم بندر امام خمینی بودند، حمله می کرد. این حملات ازطریق یک پایگاه موشکی HY٢ که در رأس البیشه مستقر بود و نیز با بالگردها یا هواپیماهای مجهز به موشک های اگزوسه صورت می گرفت. بزرگ ترین بندر وارداتی ایران، یعنی بندر امام خمینی، در انتهای خور موسی قرار داشت و چاره ای جز انتقال کشتی های تجاری جهت پهلو گیری به این بندر نبود. ایران به منظور کاهش آسیب پذیری کشتی ها، با کمک نیروی دریایی، نیروی هوایی و همکاری سپاه کشتی های تجاری را اسکورت می کرد. بااین حال، معمولاً عراق ازطریق سیستم اطلاعاتی خود، از زمان حرکت کاروان ها اطلاع می یافت و به آنها حمله می کرد به این ترتیب که تعدادی بالگرد سوپر فرلئون که دارای موشک های اگزوسه بودند از سکوهای نفتی العمیه و البکر به پرواز درآمده و کاروان کشتی های ایران را هدف حمله قرار می دادند. پدافند هوایی پیش بینی شده برای اسکورت کاروان ها چندان مؤثر نبود و اغلب در حرکت کاروان کشتی ها، تعدادی از آنها مورد اصابت راکت های عراقی قرار می گرفتند. (اقتباس از حسین علایی، روند جنگ ایران و عراق، تهران: نشر مرز و بوم، ١٣٩١، ص٦٣٤.)
[٦] سند شماره ٩٣٢٠٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه نوح نبی به ستاد مرکزی - واحد طرح و عملیات یگان دریایی، ٢١/٦/١٣٦٢، صص ٢ - ١.
[٧] هاشمی رفسنجانی در خاطرات روز ٢١ شهریور ١٣٦٢ خود دراین باره نوشته است: «از دفتر نخست وزیر اطلاع دادند که امروز حدود چهل کشتی از بندر ماهشهر وارد و یا خارج شده است. در خور موسی، هواپیماهای عراقی حمله کرده اند و دو یدک کش، آسیب مختصری دیده اند. معمولاً هنگام ورود یا خروج کشتی، عراقی ها با موشک یا هواپیما به آنها در خور موسی حمله می کنند. ما هم با نیروی هوایی و موشک های ضدهوایی از کاروان ها حفاظت می کنیم.» (اکبر هاشمی رفسنجانی، آرامش و چالش (کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی سال ١٣٦٢)، به کوشش مهدی هاشمی، تهران: نشر معارف انقلاب، چاپ سوم ١٣٨٦، صص ٢١١ - ٢١٠.)