روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥١ - مقدمه
همچنین در روز پنجم مهر، آیت الله خامنه ای در سخنانی در جمع سفرا و نمایندگان کشورهای خارجی در تهران به بیان مطالبی درباره حقایق آغاز جنگ، محفوظ بودن حق ایران برای طرح دعاوی در سطح جهانی، مسئله غرامت، ادعای صلح طلبی عراق، شرایط ایران برای پذیرش صلح، مواضع سازمان ملل متحد و انتقاد از کشورهای منطقه به دلیل حمایت از عراق پرداخت.
وی درمورد مشخص بودن آغازگر جنگ گفت: «[در زمان شروع جنگ] بیش از یک سال وقت جلسات و مذاکرات کسانی که می خواستند درزمینه جنگ کاری بکنند، صرف این شد که آغازگر جنگ کیست. ... [درحالی که] امروز برای کسی شکی باقی نیست که شروع کننده این جنگ دولت عراق است. ... بعدها نیز به طور صریح ازسوی مقامات عراقی به آن اعتراف شد و حتی دولت عراق به کسانی که به عنوان میانجی عمل می کردند، گفت حاضر است خسارت جنگ را به مدت یک سال بپردازد.»
رئیس شورای عالی دفاع ضمن دروغ خواندن ادعای صلح طلبی عراق، تأکید کرد که ایران خواهان صلح واقعی است. وی همچنین با رد ادعای تمایل ایران به کشورگشایی افزود: «برای کشورگشایی هرگونه حرکتی، زیادی و غلط است، اما برای مقابله با متجاوز و دفاع از حقوق ملی برای یک ملت هیچ گونه تلاش و مجاهدتی زیاد نیست. هیچ مدتی برای جنگیدن زیاد نیست.»
از سوی دیگر، روز اول مهر حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس شورای اسلامی و سخنگوی شورای عالی دفاع هم در خطبه های نمازجمعه تهران بار دیگر بر این سه شرط ایران برای پذیرش آتش بس تأکید کرد:
١. خروج بدون قیدوشرط نیروهای عراق از خاک ایران.
٢. پذیرش پرداخت خسارت جنگ ازسوی عراق قبل از خروج نیروهای این کشور از خاک ایران.
٣. پرداخت غرامت، بازگشت رانده شدگان عراقی به کشورشان و محاکمه متجاوز.
٨. اقدامات دادگاه بین الملل اسلامی
تعیین و شناسایی متجاوز، مسئله ای بود که جمهوری اسلامی ایران همواره بر ضرورت تحقق آن به عنوان یکی از شروط اصلی پایان جنگ تأکید می کرد. به رغم پافشاری ایران بر این موضوع، سازمان های بین المللی و هیئت هایی میانجیگری به طور جدی به این مسئله نمی پرداختند و همین امر خود یکی از علل طولانی شدن جنگ ایران و عراق بود.
در مقطع زمانی کتاب حاضر، فعالیت هایی ازسوی تعدادی حقوق دان مسلمان (عمدتاً اهل سنت) از چند کشور اسلامی تحت عنوان "دادگاه بین الملل اسلامی" انجام گرفت؛ این دادگاه با اهدافی همانند بررسی علل جنگ ایران و عراق، معرفی مقصر، بررسی جنایات انجام شده و برآورد خسارات واردآمده، در تاریخ ٩ ژوئن ١٩٨٣ (١٩ خرداد ١٣٦٢) در اسلام آباد پاکستان اعلام موجودیت کرد. باوجود درخواست های هیئت اعزامی ازسوی دادگاه بین الملل اسلامی،