مفسر رادیو بی بی سی با اشاره به تیرگی روابط ایران و چین پس از پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل روابط حسنه چین با رژیم پیشین ایران خاطرنشان کرد: چندی پس از استقرار جمهوری اسلامی در ایران، برخی مواضع و دیدگاه های نزدیک و همسوی دو کشور به تدریج باعث نزدیکی روابط ایران و چین شد؛ وی بی طرفی ایران در روابط بین المللی و «تکیه بر شعار نه شرقی و نه غربی» و تقلیل سطح روابط ایران با شوروی را از دلایل نزدیکی دو کشور دانست و گفت: «سیاست خارجی چین درمورد خلیج فارس و چه در نقاط دیگر مقابله و جلوگیری از نفوذ شوروی است و چه بسا چین موقعیت را مغتنم شمرده و با استفاده از سردی فعلی روابط ایران و شوروی وزیر خارجه ایران را به چین دعوت کرده است.»

بی بی سی همچنین جنگ ایران و عراق را «عامل دیگری در برقراری مناسبات چین و ایران» ذکر کرد و افزود: «چین سعی کرده است دراین میان، کاملاً جنبه بی طرفی خود را حفظ کند، اما علی رغم تکذیب شدید چین، به عقیده دیپلمات ها احتمالاً چین به هر دو کشور ایران و عراق اسلحه و تجهیزات می فروشد، ظاهراً چین در منطقه خلیج فارس هدف های بلندمدت تری دارد؛ از یک طرف، تقویت موضع این کشور به عنوان رهبر جهان سوم و از طرفی داشتن سهمی در بازار پرسود عملیات نوسازی و ترمیم خرابی های بعد از جنگ در هر دو کشور.»[١]

رادیو اسرائیل نیز با ذکر خبر سفر آتی وزیر امور خارجه ایران به چین، گفت: «آقای ولایتی درحالی به چین دعوت شده که مناسبات ایران و اتحاد شوروی به علت دستگیری و تعقیب سران حزب توده به اوج تیرگی رسیده است.»[٢]

در ادامه تشدید محدودیت ها و فشارهای دولت عربستان بر حجاج ایرانی، امروز تعدادی از نیروهای امنیتی سعودی با ورود به بعثه امام در مکه، عکس امام خمینی را از سر در آنجا پایین کشیدند.

به گزارش خبرنگار روزنامه جمهوری اسلامی، مأموران امنیتی عربستان «درحالی که به اسلحه گرم، باتون های برقی و گازهای اشک آور مجهز بودند، تحت فرماندهی دو تن از مقامات عالی رتبه نظامی» پس از محاصره بعثه امام خمینی(ره) اقدام به برداشتن عکس امام کردند. گزارش مذکور حاکی است مقامات نظامی دولت عربستان دلیل این اقدام را خلاف شرع بودن نصب عکس در مکه اعلام کرده اند. این در حالی است که تصویر بزرگی از شاه فهد پادشاه عربستان، در یکی از خیابان های مکه و نیز عکس هایی از صدام حسین رئیس جمهور عراق، در محل ستاد حجاج عراقی نصب شده است.[٣] بااین حال، مسئولان بعثه و زائرین ایرانی برای جلوگیری از ایجاد تنش و درگیری از انجام هرگونه اقدام تحریک کننده ای خودداری کردند.[٤]

علاوه براین، برخی گزارش ها از ایجاد محدودیت و اعمال فشار بر حجاج ایرانی ازسوی نهادهای امنیتی و ارگان های دولتی عربستان سعودی حکایت دارند. به گزارش روزنامه کیهان «ساختمان بعثه امام در مکه با دوربین های مداربسته توسط مأموران سعودی شدیداً کنترل می شود.»[٥]

[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٧٥، ٢٠/٦/١٣٦٢، صص ٢٠ - ١٩، رادیو بی بی سی، ١٩/٦/١٣٦٢.

[٢] همان، ص٢٨، رادیو اسرائیل، ١٩/٦/١٣٦٢.

[٣] روزنامه جمهوری اسلامی، ٢١/٦/١٣٦٢، ص١٢.

[٤] روزنامه اطلاعات، ٢١/٦/١٣٦٢، ص٣.

[٥] روزنامه کیهان، ٢٠/٦/١٣٦٢، ص١٨.