روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٦٤ - روزشمار جنگ دو شنبه ١١ مهر ١٣٦٢ ٢٥ ذیحجه ١٤٠٣ ٣ اکتبر ١٩٨٣
بخش از نیروها در محورهای شاخ شمیران و برددکان و بخش دیگری در ارتفاع بمو وارد عمل شوند. پنج شب و روز جاده در شاخ شمیران به پای کار برسد. با اشغال برددکان، شاخ شمیران و بمو، دشمن متوجه سد می شود. در گام بعدی به مرور زمان می توان این کار را توسعه داد و از پشت، زیمناکوه و هدف نهایی یعنی سد دربندیخان را تهدید و تصرف کرد.[١]
در جلسه دوم که با شرکت فرماندهان سپاه در حضور فرماندهی کل سپاه و فرمانده نیروی زمینی ارتش تشکیل شد، عزیز جعفری فرمانده قرارگاه نجف، ضمن تبیین مشکلات اساسی عملیات، باتوجه به شرایط کنونی پیشنهاد لغو یا اجرای محدود عملیات را مطرح کرد. به گفته این فرمانده شناسایی های اولیه در منطقه از وجود پنج اشکال عمده در پیش روی عملیات حکایت داشت: نخست نبود عقبه مناسب، دوم آلودگی مناطق حدفاصل خطوط خودی و دشمن (حضور عناصر اطلاعاتی ارتش عراق و جاسوسان ضدانقلاب)، سوم بعد مسافت عقبه تا خط مقدم و فقدان جاده، چهارم محدودیت شدید راهکارها و درنهایت صعب العبور بودن آنها. عزیز جعفری افزود: پس از اتمام شناسایی ها درحدود ٢٠ روز پیش، ابهامات درمورد مانور عملیات والفجر٥ به خصوص "محدودیت شدید راهکارها" و "صعب العبور بودن آنها" همچنان پابرجا بود، بااین حال، پس از جلسات دو هفته گذشته قرار شد که باوجود این مشکلات عملیات اجرا شود؛ در چنین شرایطی مسئله جدیدی تحت عنوان بررسی ضرورت وجود مهتاب در شب عملیات مطرح شد، درپی تداوم جلسات یگان های قرارگاه نجف دراین زمینه، فرصت زمانی شب مهتابی از بین رفت. علاوه براین گزارش سرتیم های لشکر٢٧[٢] درمورد جزئیات مشکلات پیش روی اجرای عملیات والفجر٥ نیز مزید بر علت شد. فرمانده قرارگاه نجف سپس درباره آخرین وضعیت یگان های این قرارگاه برای اجرای عملیات تصریح کرد: درحال حاضر، حاج همت هم به دلیل نبود مهتاب و لورفتن عملیات، اجرای عملیات را در وضعیت کنونی امکان پذیر نمی داند.[٣]-[٤]
[١] سند شماره ١٢٧٩٣/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: جلسه بررسی امکان عملیات در محور دربندیخان عملیات والفجر٤، (قرارگاه خاتم الانبیا، ١١/٧/١٣٦٢، نوار شماره ١٢٧٩٣)، صص ٣ - ١٠.
[٢] علی شمخانی و غلامعلی رشید در جمع بندی مباحث جلسه روز گذشته خود با مسئولان شناسایی لشکر٢٧، مشکلات اجرای عملیات والفجر٥ در منطقه عملیاتی دربندیخان را مواردی نظیر صعب العبور بودن منطقه به خاطر جنس نامناسب ناهمواری ها، فقدان جاده و نحوه تأمین نیروها، نبود مهتاب و مشکل انتقال نیرو به پای کار در تاریکی شب، انسداد برخی معابر به دلیل تقویت دشمن و حضور عناصر ضدانقلاب در برخی از محورهای کلیدی عملیات عنوان کردند. (سند شماره ١٢٩٢٩/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: جلسه ارزیابی وضعیت منطقه دربندیخان عملیات والفجر٤، (قرارگاه خاتم، ١١/٧/١٣٦٢، نوار شماره ١٢٩٢٩)، صص١٠-١.)
[٣] طبق اظهارات فرمانده قرارگاه نجف، ابراهیم همت فرمانده لشکر٢٧ حضرت رسول(ص)، از حدود یک ماه پیش آمادگی خود را برای اجرای عملیات اعلام کرده بود، وی باوجود تأکید برضرورت بحث درباره جزئیات مشکلات عملیات در حضور اعضای قرارگاه خاتم، در جلسه ای که دو هفته پیش با حضور فرماندهان قرارگاه نجف و مسئولان قرارگاه خاتم الانبیا(ص) برگزار شد، برخلاف مهدی باکری فرمانده لشکر٣١ عاشورا و مهدی زین الدین فرمانده لشکر١٧ علی بن ابی طالب(ع) از پرداختن به جزئیات مشکلات مانور خودداری می کرد و ضمن اصرار بر اجرای عملیات می گفت: «مشکلات منطقه اینها هست، منتها امتیاز بگذاریم، بیاییم بگوییم که مثلاً این منطقه این ارزش را دارد که به خاطر این مشکلات این کار را بکنیم یا نه.»
[٤] همان، صص ١٨ - ١١.