تلاش های عراق برای نزدیک تر شدن به امریکا که از مدتی پیش با هدف بهبود جایگاه سیاسی عراق در عرصه بین المللی و بهره گیری از موقعیت ایالات متحده در راستای خاتمه دادن به جنگ با ایران آغاز شده بود، در ماه های بعد نیز ادامه و افزایش یافت و درنهایت به برقراری روابط رسمی بین عراق و ایالات متحده در آذرماه ١٣٦٣ انجامید.

١١. بهبود نسبی وضعیت اقتصادی ایران

اقتصاددانان از فاصله زمانی بین سال های ١٣٦١ تا ١٣٦٤ به عنوان دوره رونق اقتصادی در طول دوران جنگ ایران و عراق نام می برند.[١] در مقطع زمانی کتاب حاضر نیز گزارش های متعددی راجع به وضعیت اقتصادی مناسب ایران منتشر می شد و تحلیل های رسانه های بین المللی نیز این امر را تأیید می کرد. سفرهای متعدد هیئت های اقتصادی خارجی به ایران و متعاقب آن مذاکرات و توافقاتی که درمورد گسترش روابط اقتصادی دوطرف انجام می شد، گواه این مدعاست. افزایش تولید و صادرات نفت ایران و درخواست کشورهایی نظیر ترکیه و برزیل برای خرید نفت بیشتر از ایران ازجمله علل رونق اقتصادی ایران در این دوره محسوب می شود. گرچه افزایش نرخ تورم و گرانی کالاها و مایحتاج عمومی یکی از معضلات اصلی اقتصادی این دوره بود، بااین حال مهم ترین نماد بهبود وضعیت اقتصادی ایران، تهیه و تدوین برنامه اول توسعه اقتصادی - اجتماعی کشور بود که لایحه آن چند روز قبل از آغاز مقطع زمانی روزشمار حاضر، در روز ٢٥ مردادماه ١٣٦٢ ازسوی نخست وزیر تقدیم مجلس شورای اسلامی شد.

روز چهارم شهریور، رادیو بی بی سی تفسیری از محمدعلی همایون کاتوزیان (استاد اقتصاد دانشگاه کانتربوری انگلستان) درمورد خودکفایی اقتصادی در ایران پخش کرد. کاتوزیان در این تفسیر ضمن اشاره به برخی نابسامانی های اقتصادی ناشی از جنگ، وضعیت ایران را ازنظر صادرات نفت و گاز و درآمد حاصل از آن بسیار خوب ارزیابی کرد و افزود: «ارز خارجی ناشی از آن می تواند در مدت ١٠ سال اقتصاد کشور را به نحو احسن دگرگون سازد و آن را حتی از اتکای دائم به این صادرات نیز رهایی بخشد.» رادیو کلن نیز با اشاره به تولید حدود ٢ الی ٥/٢ میلیون بشکه نفت در ایران و پیش بینی رشد ٧ درصدی برای اقتصاد ایران، درمورد تعاملات اقتصادی ایران گفت: «هواپیماهایی که به سوی ایران در پرواز هستند با ظرفیت کامل به آن کشور پرواز می کنند و هتل های خارجی نشین در تهران براثر کثرت میهمان و مسافر جا ندارند.»

روز یازدهم شهریور، روزنامه امریکایی واشنگتن تایمز در تفسیری درباره اوضاع سیاسی - اقتصادی ایران، ضمن اشاره به ثبات اقتصادی این کشور، میزان تولیدات صنعتی جمهوری اسلامی ایران را «به سرعت رو به افزایش» و تولید مواد غذایی را فراتر از میزان قبل از انقلاب دانست و در

[١] فرهاد دژپسند و حمیدرضا رئوفی، اقتصاد ایران در دوران جنگ تحمیلی، تهران: مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، ١٣٨٧، ص٩٧.