روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٦٦ - روزشمار جنگ شنبه ٢ مهر ١٣٦٢ ١٦ ذیحجه ١٤٠٣ ٢٤ سپتامبر ١٩٨٣
١
اخبار مربوط به نزدیک شدن موعد تحویل هواپیماهای سوپراتاندارد به عراق و واکنش ایران به این خبرها، درقالب تهدید به بستن تنگه هرمز و همچنین، نتایج و آثار احتمالی مسدودشدن این تنگه، موضوع تحلیل های امروز برخی از رسانه های غربی بود.
روزنامه نیویورک تایمز با استناد به اظهارات «سرویس های اطلاعاتی غربی» جنگ ایران و عراق را در آستانه چهارمین سال آن، درحال رسیدن به نقطه ای بازگشت ناپذیر توصیف کرد «که در آن هر طرف با دست زدن بر اقدامی، شرایطی فراهم می آورند که می تواند هر امیدی نسبت به یک صلح دیرپای را به یأس تبدیل کند.» نیویوریک تایمز در تشریح این اظهارات افزود: «یک عامل در این اوضاع استراتژیک، تحویل ٥ فروند بمب افکن سوپراتاندارد مجهز به موشک های اگزوست به عراق است ... [و] عامل دوم عزم راسخ ایران به قطع صادرات نفتی از خلیج [فارس] ازجمله صادرات کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات عربی متحده است.» این روزنامه یادآور شد: «تمایل دولت های عراق و ایران به ملحوظ داشتن چنین تدابیر افراطی، منعکس کننده رکود عملیات نظامی در هر دو طرف است.»[١]
روزنامه فیگارو (چاپ پاریس) نیز امروز در تفسیری راجع به تحویل سوپراتانداردها به عراق و پیامدهای احتمالی نوشت: «با تحویل این هواپیماها ازسوی فرانسه به عراق باید منتظر گسترش موج ترورها و انفجارهایی باشیم که ... می تواند متوجه منافع فرانسه در این گوشه و آن گوشه دنیا سازد.»[٢]
هفته نامه اکونومیست (چاپ لندن) هم تحویل هواپیماهای سوپراتاندارد به عراق و متعاقب آن واکنش احتمالی ایران و اقدام به بستن تنگه هرمز را ازنظر اقتصادی و تأثیر آن بر بازار جهانی نفت بررسی کرده است. این هفته نامه اقتصادی دراین باره آورده است: «شرکت های نفتی با اطمینان خاطر از ثبات قیمت نفت، ذخایر نفتی خود را افرایش می دهند. اوپک و برخی دیگر از سازمان های نفتی درمورد نقصان تقاضای بازار جهانی نفت نگرانی های خود را ابراز داشته اند. از طرف دیگر، ممالک واردکننده نفت معتقدند که جمهوری اسلامی ممکن است دست به اقدام جنون آمیز بستن تنگه هرمز بزند و درنتیجه یک بحران نفتی در جهان پدید آورد.» اکونومیست در ادامه با تأکید بر اینکه به زعم کارشناسان نفتی، ایران به دلیل نیاز مبرم خود به فروش نفت از دست زدن به چنین اقدامی خودداری خواهد کرد، افزود: برخی دولت های غربی باتوجه به روحیه تصمیم گیران سیاسی - اقتصادی ایران این تهدید را جدی تلقی کرده اند. این هفته نامه درمورد تأثیرات احتمالی آسیب رسیدن به پایانه نفتی خارک از رهگذر ورود هواپیماهای سوپراتاندارد به ناوگان هوایی عراق و بستن تنگه هرمز بر روی بازار جهانی نفت نوشت: «درصورت تخریب ترمینال نفتی جزیره خارک کمبود نفت ایران در جهان احساس نخواهد شد، ولی نرسیدن روزانه حدود ٨ تا ٨ میلیون و پانصد هزار بشکه نفت از
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٩، ٣/٧/١٣٦٢، صص ٥ - ٤، واشنگتن - خبرگزاری کویت، ٢/٧/١٣٦٢.
[٢] همان، ص٢٠، رادیو ایران، ٢/٧/١٣٦٢.