در منطقه عملیاتی، کمبود نیرو و فقدان وسایل ترابری، آگاهی دشمن از عملیات آتی ایران در محدوده بانه تا مریوان و افزایش حضور ضدانقلاب در محور بانه ازجمله علل تأخیر اجرای عملیات دهانه شیلر عنوان گردید.

در ابتدای جلسه، غلامعلی رشید معاونت عملیات قرارگاه خاتم الانبیا(ص)، در تحلیل دلایل تأخیر عملیات ضمن اشاره به عقب نشینی ارتش عراق از ارتفاعات شمالی دهانه شیلر و از دست رفتن فرصت جناح دهی دشمن گفت: «وقتی که در منطقه دقت می کنیم می فهمیم که یک سری از فرصت ها در عملیات شیلر از دست رفته است و چه بسا اگر قرارگاه رده بالا با قرارگاه رده جلو برخورد فعال تری می کرد، چه بسا دشمن به این وضع نمی توانست از اینجاها عقب نشینی بکند و اگر برادر کاظمی و جناب سرهنگ کروندی آمادگی داشتند یک انهدام نیرو از دشمن صورت می گرفت. به هرحال ... باز در منطقه فرصت های زیادی دارد از دست می رود؛ یعنی دشمن به شدت بین کیولری و کنگرک و این ارتفاعات گرمک دارد کانال می زند، یعنی این معابر را می بندد عین استحکامات جنوب، خیلی شدید دارد جلوی چشم بچه ها کار می کند، کانال هایش را زده، سیم خاردار زده، میدان مین درست کرده.»[١]

وی درخصوص اقداماتی که باید باتوجه به شرایط کنونی در دستور کار قرار گیرد، افزود: «الآن بهترین فرصت و بهترین موقعیت در این شرایط است برای اینکه لااقل از شمال بانه بتوان کاری کرد، نیروهایی هم که ما الآن [در] جبهه شرق داریم تقریباً شناسایی هایشان تکمیل است و آمادگی خیلی خوبی هم دارند و من فکر می کنم اگر مثل قرارگاه های جنوب و حتی قرارگاه حمزه برخورد فعال تری با قرارگاه رده بالاتر می شد این برادرانمان را می توانستیم زودتر پای کار بیاوریم. مخصوصاً حالا نظر من و برادر سرهنگ شیرازی با برادر محسن این است که از آنها حضور فعال کم توی این عملیات دیده ایم. درصورتی که حضور آنها باعث سرعت عمل در کار می شود و مرتب هم ما براساس برنامه زمان بندی شده از این قرارگاه های رده پایین می خواستیم که خودشان را آماده بکنند، الآن کار خیلی لنگان لنگان پیش می رود و به هرحال این فرصتی هم که هست دارد از دست ما می رود.»[٢]

در بخش دیگر این جلسه سرهنگ جمالی جانشین نیروی زمینی ارتش، در تشریح دلایل تعویق زمان عملیات والفجر٤ به ابعاد مختلف مشکل کمبود نیرو و مسائل مرتبط با آن ازجمله مواردی نظیر دشواری های آزادسازی نیروها برای تکمیل یگان ها، جابه جایی های ناگهانی و گسترده در سطح نیروی زمینی، نبود ادوات ترابری نیروها، استفاده از نیروها برای مقابله با ضدانقلاب، اختلال ناشی از بمباران های شدید عراق[٣]و پای کارنبودن نیرو[٤] اشاره کرد. گفتنی است مشکل کمبود نیروی ارتش به گونه ای است که فرماندهان ارتش همچنان برای تأمین نیرو در برخی محورها ازجمله سورن با مشکلاتی مواجه اند.[٥]

[١] سند شماره ١٢٧٥٥/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: جلسه طراحی و آماده سازی عملیات قرارگاه خاتم الانبیا، عملیات والفجر٤، (قرارگاه خاتم الانبیا، ٣/٧/١٣٦٢، نوار شماره ١٢٧٥٥)، صص ٢ - ١.

[٢] همان، صص ٦ - ٣.

[٣] همان، صص ٧ و ٨ و ١٠ و ١٣ - ١٢.

[٤] سند شماره ٢٨٤/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٥١.

[٥] سند شماره ١٢٧٥٥/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٣٠ - ٢٩.