روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٧٤ - روزشمار جنگ کشنبه ٣ مهر ١٣٦٢ ١٧ ذیحجه ١٤٠٣ ٢٥ سپتامبر ١٩٨٣
نیروهای خودی روی سورن متمرکز شود،[١]به فرماندهان گفت: تاکنون شما بر عملیات روی سورن و پنجوین تأکید می کردید، پیشنهادم این است که از این به بعد روی این فکر کنید که جبهه سورن و پنجوین را جلو بکشید و روی ارتفاعات شمال شرق شانه دری کار کنید.[٢]
این پیشنهاد فرمانده کل سپاه با مخالفت برخی فرماندهان مواجه شد. دراین زمینه، غلامعلی رشید معاونت عملیات قرارگاه خاتم الانبیا(ص) با تأکید بر ضرورت عمل روی پنجوین عقیده داشت که اگر قرار باشد برای گسترش مانور در محور لشکر١٤ امام حسین(ع)، برای سورن جاده ای کشیده شود، لزوم عمل روی پنجوین بیشتر نمایان می شود.[٣] وی برای اثبات نظر خود چنین استدلال کرد: «تا زمانی که کله قندی و پنجوین سقوط نکند هیچ کس قادر نیست که روی سورن عمل کند. یعنی یک چیز بزرگی است مشکل ترین ارتفاع که ازنظر استحکامات و نیرو دست دشمن است پنجوین و کله قندی است.»[٤]و فلش روی سورن از جلو، چپ(شانه دری) و راست (پنجوین و شیار غرب پنجوین) آسیب پذیر می باشد.[٥]
محسن رضایی در پاسخ به این مسئله و برای حل مشکل اتکای جاده سورن و عمل در این محور به تصرف ارتفاعات پنجوین، پیشنهاد کرد جاده در غرب سورن کشیده شود تا مسئله پنجوین خودبه خود منتفی شود.[٦]وی در تشریح این مسئله گفت: به هرحال باید یک جاده از غرب سورن یا یک جاده در شرق سورن داشته باشیم. اگر بخواهیم در غرب سورن جاده داشته باشیم، باید عملیات را تا ارتفاعات شرق جاده شانه دری گسترش بدهیم، می توانیم جاده آسفالت دشمن را ببندیم. دراین صورت تأمین و تصرف ارتفاعات شرق جاده شانه دری و کانی مانگا یک هدف محسوب می شود. دشمن ازدست دادن منطقه داخل شیلر را برای خودش طبیعی می داند، ولی سورن برای عراق بسیار حیاتی است. رسیدن نیروهای خودی به جاده شانه دری - سیدصادق و تأمین سیدصادق برایش مرگبار است.[٧]
موضوع تغییر خط حد کل عملیات والفجر٤ درحالی مطرح می شود که در وضعیت کنونی اجرای پیشنهاد فرمانده کل سپاه مبنی بر احداث جاده با مشکلات و معضلاتی مواجه است؛ از یک طرف احداث جاده از خط الرأس سورن به طرف غرب به دلیل دید دشمن ضربه پذیر است و از سوی دیگر احداث جاده به علت جنس سخت و صخره ای ارتفاعات سورن، بسیار دشوار می باشد.
در ادامه جلسه، محسن رضایی ضمن تشریح معایب فعلی محور سورن، راجع به محاسن طرح پیشنهادی خود گفت: درحال حاضر مشکل ما این است که اولاً استحکامات دشمن روی ارتفاعات پنجوین بسیار قوی است که مقابله با آن نیازمند به کارگیری نیروهای سازمان یافته، آموزش دیده و باتجربه می باشد. با سازمان موجود حمله به تک تک پایگاه های دشمن ریسک بالایی دارد. ثانیاً نبود جاده هم این مشکل را دشوارتر و بدتر می کند. ثالثاً ما با کمبود نیرو مواجهیم. با این همه برای حل این مشکل «باید یک توکل پیدا کنیم از جایی که دشمن فکرش را نمی کنند جاده را بکشید یک تمرکز قوی بگذارید در همین ضعیف ترین جای دشمن[یعنی سورن].»[٨] دشمن که از شانه دری تا دوله سور بیاید در خطر است و با
[١] سند شماره ١٢٧٥٨/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص١٠.
[٢] سند شماره ١٢٧٥٩/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: جلسه بررسی وضعیت پنجوین، سورن و شیلر، عملیات والفجر٤، (قرارگاه خاتم الانبیا، ٣/٧/١٣٦٢، نوار شماره ١٢٧٥٩)، ص٢.
[٣] سند شماره ١٣١/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٤] سند شماره ١٢٧٥٨/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص١٢.
[٥] سند شماره ٢٨٤/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٨٧.
[٦] سند شماره ١٣١/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٨٧.
[٧] سند شماره ١٢٧٥٩/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٦ - ٤.
[٨] سند شماره ١٣١/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٨٨ - ٨٧.