روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٠٨ - روزشمار جنگ چهار شنبه ٣٠ شهریور ١٣٦٢ ١٣ ذیحجه ١٤٠٣ ٢١ سپتامبر ١٩٨٣
را در جبهه ها تعیین کنند و نه شهامت آن را که بر سر میز مذاکره بنشینند. ... در این جنگ هر دو طرف یکدیگر را به آغاز و شروع عملیات خصمانه متهم می کنند. ... هرگز به قاطعیت نمی توان گفت که آغازگر جنگ کیست و نخستین گلوله را کدام یک از طرفین شلیک کرده است. آنچه را که نباید از نظر دور داشت آن است که عراق و ایران طی سالیان دراز بر سر شط العرب [اروندرود] و به خاطر زیاده جویی های عراق مناسباتی سرد داشتند که این سردی گاهی پوشیده و در برخی موارد بحرانی و آشکار بوده است، ولی در تمام این مدت به خاطر نیرومندی نظامی و سیاسی ایران رهبران عراق هرگز جرئت نکردند پا از گلیم خویش فراتر گذارند و بر خاک ایران حمله ور گردند، اما هم زمان با برقراری رژیم جمهوری اسلامی تزلزل در ارتش نیرومند ایران و کشتار تعداد کثیری از فرماندهان و صاحب منصبان آن، سران حکومت عراق موقع را مناسب دیده و به خود اجازه دادند برای عملی کردن آرزوهای دیرینه خود و خواب های طلایی که حاکمیت بر اروندرود [و] تجزیه خوزستان تنها بخشی از آن را تشکیل می داد بر جنوب و غرب ایران یورش برند. ... شرایطی که ایران برای پایان دادن به جنگ قائل گردید نشان می دهد که سران جمهوری اسلامی می خواهند عراق را کاملاً به زانو درآورند، رژیم آن را تغییر دهند و به جای حکومت بعثی صدام حسین یک حکومت اسلامی نظیر رژیم کنونی ایران و تحت رهبری سران دولت تهران برپا دارند. ... با گذشتن سه سال از این جنگ ویرانگر هنوز حتی نشانه ای از پایان آن به چشم نمی خورد و ایران و عراق درحالی چهارمین سال جنگ خویش را آغاز می کنند که حتی میانجیگران از پیشنهاد خدمت خویش امتناع می ورزند و محافل بین المللی ازجمله سازمان ملل متحد نیز خود را به کوری زدند و ابرقدرت ها از بیم گلاویزشدن با یکدیگر از هرگونه اظهارنظر و پادرمیانی امتناع می کنند.»[١]
رادیو کلن به نقل از روزنامه فرانکفورتر الگمانیه اعلام کرد: «اکنون سه سال [است] که از جنگ خانمان سوز بین عراق و جمهوری اسلامی ایران می گذرد و پایانی هم برای جنگ مشاهده نمی گردد. علت پایان نپذیرفتن جنگ در این نیست که عراقی ها مایل به اختتام جنگ نیستند چه، اکنون یک سال و نیم است که عراق پیشنهاد صلح به تهران می کند و این امر مورد موافقت ایران قرار نمی گیرد. علاوه برآن تاکنون بغداد کلیه اقدامات میانجیگرانه را از هر سویی که آمده مورد استقبال قرار داده است، ولی مقامات ایران خود را با این اندیشه مشغول می دارند که شاید با سقوط صدام حسین رهبر عراق، بتواند یک جمهوری اسلامی طبق الگوی ایران را در کنار دجله و فرات تأسیس نماید. ...»[٢]
١
درحالی که واقعیت صحنه نبرد و تحولات سیاسی جنگ حاکی از وجود دلایل و شواهد فراوانی است که نشان می دهد عراق خواستار صلح واقعی نیست، این کشور و نیز هم پیمانان آن همواره از ابزارها و اقدامات تبلیغاتی برای تظاهر به نارضایتی از تداوم جنگ بهره می گیرند.
[١] واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، ٣١/٦/١٣٦٢، صص ١٤ - ١١، رادیو اسرائیل، ٣٠/٦/١٣٦٢.
[٢] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٧، ١/٧/١٣٦٢، ص٣٤، رادیو کلن، ٣٠/٦/١٣٦٢.