روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٠٧ - روزشمار جنگ چهار شنبه ٣٠ شهریور ١٣٦٢ ١٣ ذیحجه ١٤٠٣ ٢١ سپتامبر ١٩٨٣
صلح داده است، ولی به گفته تهران، هنوز ١٠٠ کیلومتر مربع از خاک ایران در اشغال عراق است و ایران دربرابر تمام تلاش های میانجیگری سکوت اختیار کرده است. تلاش های سازمان کنفرانس اسلامی، سازمان ملل، غیرمتعهدها و الجزایر برای صلح میان دو طرف با مانع روبه رو شده است. درحالی که تهران مجازات مهاجم و ١٥٠ میلیارد دلار غرامت جنگی را مقرر کرده است. امام خمینی روز گذشته (سه شنبه) خواسته از صدام (صدام حسین رئیس جمهوری عراق) سلب قدرت شود.»[١]
رادیو صدای امریکا نیز به نقل از روزنامه واشنگتن تایمز گفت: «فردا جنگ ایران و عراق سه ساله خواهد شد. ... اگر عراق می توانست همین فردا به جنگ پایان می داد و به یک نتیجه خونین راضی می شد، اما ایران بر آن نیست به عراق اجازه دهد که به همین سادگی از معرکه بگریزد. این عراق بود که جنگ را آغاز کرد. هرچند انگیزه های زیادی داشت. این واحدهای عراقی بودند که مدت دو سال در داخل ایران به سر بردند و اینک ملاها در تهران تصمیم دارند که عراق را به پس دادن حساب ناچار سازند. ... پذیرفتن کمترین درخواست ایرانی ها مسلماً به مفهوم سقوط رژیم عراق خواهد بود.»
این رادیو در ادامه با تشریح راهبرد نظامی دوطرف افزود: «به گفته هاشمی رفسنجانی، استراتژی تهران این است که در مرزها آن قدر به عراق فشار وارد کند که صدام حسین نتواند از شر مشکلاتش آسوده شود. به سخن دیگر، آنچه ایران برگزیده یک استراتژی فرسایشی است. ... [دراین میان] تنها راهی که برای صدام حسین باقی مانده این است که دامنه جنگ را گسترش دهد به این امید که پای ابرقدرت ها را به میان بکشاند و آنها را به تحمیل آتش بس وادار کند. وی از دیرباز ابزار انجام چنین کاری را دراختیار داشته است، اگر عراق حمله همه جانبه ای را علیه تأسیسات نفتی ایران آغاز کند، آن گاه ایران آن گونه که گفته است با جلوگیری از تمام صادرات نفت از خلیج فارس به تلافی برخواهد خواست که دراین صورت ممکن است پای ابرقدرت ها به معرکه باز شود.»[٢]
رادیو مسکو هم اعلام کرد: «سه سال است که جنگ خونین و کاملاً بیهوده و فلاکت بار و فاجعه آور ایران و عراق ادامه دارد. حساب شده است که هریک از طرف های متخاصم در هر ماه یک میلیارد دلار مصرف می کند. این جنگ به اقتصاد هر دو کشور زیان بزرگی وارد آورده است. معادن نفت و لوله های انتقال نفت هر دو کشور از کار می افتند. میزان استخراج نفت و میزان صدور نفت تقلیل می یابد. ... حقیقت تلخ آن است که این جنگ برضد منافع هم مردم ایران، هم مردم عراق است و فقط به نفع امپریالیست ها [است] که موفق شدند آتش این جنگ را برافروزند و حالا نمی خواهند این جنگ خاموش شود. ...»[٣]
رادیو اسرائیل گفت: «سه سال تمام است دو کشور همسایه و هم کیش در منطقه خاورمیانه [غرب آسیا] با یکدیگر می جنگند، جوانانِ هم را می کُشند، خانمان ها را به آتش می کِشند، سرمایه ها را برای خرید اسلحه و جنگ افزار به باد می دهند، مدرسه ها را تهی می کنند و گورستا ن ها را می گسترند و شگفت آن است که پس از سه سال هنوز به واقع معلوم نشده است این جنگ بر سر چیست و این همه خون برای چه ریخته می شود و از آن شگفت تر اینکه رهبران دو کشور متخاصم در این مدت سه سال نه توانایی آن را داشته اند که سرنوشت جنگ
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٦، ٣١/٦/١٣٦٢، صص ١٣ - ١١، تهران - خبرگزاری فرانسه، ٣٠/٦/١٣٦٢.
[٢] واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، ٣١/٦/١٣٦٢، صص ٩ - ٧، رادیو صدای امریکا، ٣٠/٦/١٣٦٢.
[٣] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٦، ٣١/٦/١٣٦٢، ص٢٧، رادیو مسکو، ٣٠/٦/١٣٦٢.