تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٦ - تفسير بستگى سلامت اجتماع به سلامت اقتصاد

حقيقت معرفى مصداق‌هاى روشن اين كلمه است نه آنكه منحصر به آنها باشد.

شايد نياز به تذكر نداشته باشد كه تعبير به" اكل" (خوردن) كنايه از هر گونه تصرف است خواه بصورت خوردن معمولى باشد يا پوشيدن يا سكونت و يا غير آن و اين تعبير علاوه بر زبان عربى در فارسى امروز نيز كاملا رائج است.

إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ‌ اين جمله، استثنايى است از قانون كلى سابق، ولى به اصطلاح" استثناء منقطع" است‌ [١] يعنى آنچه در اين جمله آمده مشمول قانون سابق، از آغاز نبوده است و تنها به عنوان يك تاكيد و يادآورى ذكر شده، آن هم به نوبه خود يك قانون كلى است زيرا مى‌فرمايد: مگر اينكه تصرف شما در اموال ديگران از طريق داد و ستدى باشد كه از رضايت باطنى دو طرف سرچشمه بگيرد، طبق اين بيان، تمام مبادلات مالى و انواع تجارت‌ها كه در ميان مردم رايج است چنانچه از روى رضايت طرفين صورت گيرد و جنبه معقول و منطقى داشته باشد از نظر اسلام مجاز است (مگر در مواردى كه بخاطر مصالح معينى، نهى صريح از آن شده است).

وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُمْ رَحِيماً سپس در ذيل آيه، مردم را از قتل نفس بازمى‌دارد و ظاهر آن به قرينه جمله‌ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُمْ رَحِيماً:" خداوند نسبت بشما مهربان است" نهى از خودكشى و انتحار مى‌باشد، يعنى خداوند مهربان نه تنها راضى نميشود ديگرى شما را به قتل برساند بلكه به خود شما هم اجازه نمى‌دهد كه با رضايت خود خويشتن را به دست نابودى بسپاريد، در روايات اهل بيت ع نيز آيه فوق به همين معنى" انتحار" تفسير شده است‌ [٢]

[١]- استثناء منقطع غالبا براى تاكيد عموميت حكم عام مى‌آيد، اين معنى در مورد آيه فوق صادق است و بعلاوه اين حقيقت را اعلام مى‌كند كه با تحريم تصرفات باطل، راه زندگى بر شما بسته نيست و مى‌توانيد از تجارات مشروع هدف خود را تامين كنيد.

[٢]- به تفسير مجمع البيان ذيل آيه و تفسير نور الثقلين جلد اول صفحه ٤٧٢ مراجعه شود.