تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٣ - دستور به مشورت

پاره‌اى از موارد، سودمند نباشد زيرا از نظر كلى كه بررسى كنيم منافع آن رويهمرفته بمراتب بيش از زيانهاى آن است و اثرى كه در آن براى پرورش فرد و اجتماع و بالا بردن شخصيت آنها وجود دارد از همه اينها بالاتر است.

اكنون ببينيم پيامبر ص در چه موضوعاتى با مردم مشورت مى‌كرد.

گرچه كلمه" الامر" در" شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ" مفهوم وسيعى دارد و همه كارها را شامل مى‌شود ولى مسلم است كه پيامبر ص هرگز در احكام الهى با مردم مشورت نمى‌كرد بلكه در آنها صرفا تابع وحى بود.

بنا بر اين مورد مشورت، تنها طرز اجراى دستورات و نحوه پياده كردن احكام الهى بود و بعبارت ديگر پيامبر ص در قانون‌گذارى، هيچوقت مشورت نمى‌كرد و تنها در طرز اجراى قانون نظر مسلمانان را مى‌خواست و لذا گاهى كه پيامبر ص پيشنهادى را طرح مى‌كرد مسلمانان نخست سؤال مى‌كردند كه آيا اين يك حكم الهى است؟ و يك قانون است كه قابل اظهار نظر نباشد و يا مربوط به چگونگى تطبيق قوانين مى‌باشد اگر از قبيل دوم بود اظهار نظر مى‌كردند و اگر از قبيل اول بود تسليم مى‌شدند.

چنان كه در جنگ بدر لشكر اسلام طبق فرمان پيغمبر ص مى‌خواستند در نقطه‌اى اردو بزنند يكى از ياران بنام" حباب بن منذر" عرض كرد اى رسول خدا ص اين محلى را كه براى لشگرگاه انتخاب كرده‌ايد طبق فرمان خدا است كه تغيير آن جايز نباشد و يا صلاحديد خود شما مى‌باشد.

پيامبر ص فرمود: فرمان خاصى در آن نيست، عرض كرد: اينجا به اين دليل و آن دليل جاى مناسبى براى اردوگاه نيست دستور دهيد لشكر از اين محل حركت كند و در نزديكى آب براى خود محلى انتخاب نمايد پيغمبر اكرم ص نظر او را پسنديد و مطابق رأى او عمل كرد [١]

[١]- تفسير المنار ج ٤ ص ٢٠٠.