تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٩ - تفسير ازدواج با كنيزان

فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَ‌ ولى" اين ازدواج بايد به اجازه مالك، صورت گيرد" و بدون اجازه او باطل است و تعبير از مالك به اهل اشاره به اين است كه نبايد آنها با كنيزان خود همچون يك متاع رفتار كنند بلكه بايد همچون سرپرست يك خانواده نسبت به- فرزندان و اهل خود، رفتارى كاملا انسانى داشته باشند.

وَ آتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ‌ از اين جمله استفاده مى‌شود كه بايد مهر متناسب و شايسته‌اى براى آنها قرار داد، و آن را به خود آنان داد، يعنى" مالك مهر" خود كنيزان خواهند بود، اگر چه جمعى از مفسران معتقدند كه آيه محذوفى دارد و در اصل" آتوا مالكهن اجورهن":" مهر آنها را به مالكان آنها بپردازيد" بوده است، ولى اين تفسير با ظاهر آيه موافق نيست اگر چه بعضى از روايات آن را تاييد مى‌كند. ضمنا از ظاهر آيه استفاده مى‌شود كه بردگان نيز مى‌توانند مالك اموالى گردند كه از طرق مشروع به آن دست يافته‌اند.

و از تعبير" بالمعروف" (بطور شايسته) بر مى‌آيد كه نبايد در تعيين مهر آنها، ظلم و ستمى بر آنان شود بلكه حق واقعى آنها طبق معمول بايد ادا گردد.

مُحْصَناتٍ غَيْرَ مُسافِحاتٍ وَ لا مُتَّخِذاتِ أَخْدانٍ‌ يكى ديگر از شرائط اين ازدواج آن است كه كنيزانى انتخاب شوند كه مرتكب عمل منافى عفت، نگردند خواه به صورت آشكار بوده باشد (غير مسافحات) و يا به صورت انتخاب دوست پنهانى (و لا متخذات اخدان) [١]

[١]-" اخدان" جمع" خدن" در اصل به معنى دوست و رفيق است، اما معمولا به- افرادى گفته مى‌شود كه با جنس مخالف خود، ارتباط نامشروع و پنهانى برقرار مى‌سازند و نيز بايد توجه داشت كه" خدن" هم بر" مرد" و هم بر" زن" در قرآن مجيد اطلاق شده است.