تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٩ - زندگان جاويد

تعميم دارد و همه شهدا حتى شهداى بدر را كه چهارده نفر بودند شامل مى‌شود و لذا در حديثى از امام باقر ع نقل شده كه فرمود: آيات در باره شهداى احد و بدر هر دو نازل شده است‌ [١] ابن مسعود از پيامبر اكرم ص نقل ميكند كه خداوند به ارواح شهيدان احد خطاب كرد و از آنها پرسيد: چه آرزويى داريد؟ آنها گفتند: پروردگارا! ما بالاتر از اين چه آرزويى ميتوانيم داشته باشيم، كه غرق نعمتهاى جاويدان توايم و در سايه عرش تو مسكن داريم، تنها تقاضاى ما اين است كه بار ديگر بجهان برگرديم و مجددا در راه تو شهيد شويم، خداوند فرمود: فرمان تخلف‌ناپذير من اين است كه كسى دو باره به دنيا بازنگردد، عرض كردند: حالا كه چنين است تقاضاى ما اين است كه سلام ما را به پيامبر ص برسانى و به بازماندگانمان، حال ما را بگويى و از وضع ما به آنها بشارت دهى كه هيچگونه نگران نباشند در اين هنگام آيات فوق نازل شد.

بهر حال چنين بنظر ميرسد كه جمعى از افراد سست ايمان بعد از حادثه احد مى‌نشستند و بر دوستان و بستگان خود كه در احد شهيد شده بودند، تاسف مى‌خوردند كه چرا آنها مردند و نابود شدند، مخصوصا هنگامى كه به نعمتى مى‌رسيدند و جاى آنها را خالى ميديدند بيشتر ناراحت مى‌شدند، با خود مى‌گفتند ما اين چنين در ناز و نعمتيم اما برادران و فرزندان ما در قبرها خوابيده‌اند و دستشان از همه جا كوتاه است.

اينگونه افكار و اينگونه سخنان علاوه بر اين كه نادرست بود و با واقعيت تطبيق نمى‌كرد، در تضعيف روحيه بازماندگان بى اثر نبود.

آيات فوق، خط بطلان بر اين گونه افكار كشيده و مقام، شامخ و بلند شهيدان را ياد كرده است و مى‌گويد: لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً، در اينجا روى سخن فقط به پيامبر ص است تا ديگران حساب خود را بكنند

[١]- تفسير عياشى بنا به نقل تفسير نور الثقلين جلد اول صفحه ٤٠٩.