تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩ - تفسير گردنه صعب العبور!
فرمود" ما انسان را در درد و رنج آفريديم" هم زندگى او توأم با رنج است و هم اطاعت فرمان پروردگار توأم با مشكلات مىباشد.
در سخنى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم:
ان الجنة حفت بالمكاره و ان النار حفت بالشهوات:
" بهشت در ميان ناملائمات پيچيده شده و دوزخ در لابلاى شهوات" [١] در اينجا به چند نكته بايد توجه داشت:
١- منظور از" فَكُّ رَقَبَةٍ" ظاهرا همان آزاد كردن بردگان و بندگان است.
در حديثى آمده است كه مردى اعرابى خدمت پيامبر ص آمده و عرض كرد اى رسول خدا! عملى به من تعليم كن كه مرا داخل بهشت كند، فرمود:
ان كنت اقصرت الخطبه لقد عرضت المسالة:" اگر چه سخن كوتاهى گفتى، اما مطلب بزرگى سؤال كردى" (يا اينكه گرچه سخن كوتاهى گفتى اما مقصود خود را به خوبى بيان كردى) سپس افزود: اعتق النسمة و فك الرقبة:" بردگان را آزاد كن و گردنها را (از طوق بردگى) بگشا".
راوى سؤال مىكند مگر اين دو يكى نيست؟
فرمود: نه، منظورم از اول اين است كه مستقلا بردهاى را آزاد كنى، و در دوم اينكه كمك به پرداخت قيمت آن نما تا آزاد شود.
سپس افزود:
و الفىء على ذى الرحم الظالم، فان لم يكن ذلك فاطعم الجائع، واسق الظمان، و امر بالمعروف، و انه عن المنكر، فان لم تطق ذلك فكف لسانك الا من الخير
:" نسبت به خويشاوندانى كه به تو ستم كرده و از تو بريدهاند باز گرد (و به آنها نيكى كن) و اگر چنين كارى ممكن نشود
[١]" نهج البلاغه" خطبه ١٧٦.