تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٤ - ٢- يقين و مراحل آن

راوى سؤال مى‌كند يقين چيست؟ مى‌فرمايد: التوكل على اللَّه، و التسليم للَّه، و الرضا بقضاء اللَّه، و التفويض الى اللَّه!:" حقيقت يقين توكل بر خدا، و تسليم در برابر ذات پاك او، و رضا به قضاى الهى، و واگذارى تمام كارهاى خويش به خداوند است" [١] برترى مقام يقين از مقام تقوى و ايمان و اسلام چيزى است كه در روايات ديگر نيز روى آن تاكيد شده است‌ [٢] در حديث ديگرى از امام صادق ع مى‌خوانيم:

من صحة يقين المرأ المسلم ان لا يرضى الناس بسخط اللَّه، و لا يلومهم على ما لم يؤته اللَّه ... ان اللَّه بعدله و قسطه جعل الروح و الراحة فى اليقين و الرضا و جعل الهم و الحزن فى الشك و السخط:

" از نشانه‌هاى صحت يقين مردم مسلمان اين است كه مردم را با خشم الهى از خود خشنود نكند، و آنها را بر چيزى كه خداوند به او نداده است ملامت ننمايد (آنها را مسئول محروميت خود نشمارد) ... خداوند به خاطر عدل و دادش آرامش و راحت را در يقين و رضا قرار داده، و اندوه و حزن را در شك و ناخشنودى"! از اين تعبيرات و تعبيرات ديگر به خوبى استفاده مى‌شود كه وقتى انسان به مقام يقين مى‌رسد آرامش خاصى سراسر قلب و جان او را فرا مى‌گيرد.

ولى با اين حال براى يقين مراتبى است كه در آيات فوق و آيه ٩٥ سوره واقعه (إِنَّ هذا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ‌) به آن اشاره شده است و آن سه مرحله است‌ [٣] ١- علم اليقين و آن اين است كه انسان از دلائل مختلف به چيزى ايمان آورد مانند كسى كه با مشاهده دود ايمان به وجود آتش پيدا مى‌كند.

[١]" بحار الانوار" جلد ٧٠ صفحه ١٣٨ حديث ٤

[٢]" همان مدرك" صفحه ١٣٥- ١٣٧

[٣]" بحار الانوار" جلد ٧٠ صفحه ١٤٣.