تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٤ - تفسير حادثه كوبنده!

" جايگاه و پناهگاهش دوزخ است" (فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ).

" موازين" جمع" ميزان" به معنى وسيله سنجش است، اين واژه نخست در وزنهاى مادى به كار رفته، سپس در موازين و مقياسهاى معنوى نيز استعمال شده است.

بعضى معتقدند كه اعمال انسان در آن روز به صورت موجودات جسمانى و قابل وزن درمى‌آيد، و راستى آنها را با ترازوهاى سنجش اعمال مى‌سنجند.

اين احتمال نيز داده شده كه خود نامه اعمال را وزن مى‌كنند اگر اعمال صالحى در آن نوشته شده است سنگين است و گرنه سبك وزن، يا بى وزن است.

ولى ظاهرا نيازى به اين توجيهات نيست، ميزان حتما به معنى ترازوى ظاهرى كه داراى كفه‌هاى مخصوص است نمى‌باشد، بلكه به هر گونه وسيله سنجش اطلاق مى‌شود، چنان كه در حديثى مى‌خوانيم:

ان امير المؤمنين و الأئمة من ذريته (ع) هم الموازين:

" امير مؤمنان و امامان از دودمانش ترازوهاى سنجشند" [٢] و در حديثى از امام صادق ع آمده است كه وقتى از معنى" ميزان" سؤال كردند. در پاسخ فرمود: الميزان العدل!:" ترازوى سنجش همان عدل‌

[١]" ما هيه" در اصل" ما هى" بوده سپس" هاء سكت" به آن الحاق شده است.

[٢]" بحار الانوار" جلد ٧ صفحه ٢٥١.