تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٢ - تفسير سوگند به جهادگران بيدار!

مى‌رود و خاكهايشان متفرق مى‌شود، زيرا نظر به غالب مردم است كه داراى قبر هستند، بعلاوه قبر در اينجا مى‌تواند معنى وسيعى داشته باشد يعنى محلى كه خاكهاى انسانها در آنجا قرار دارد، هر چند به صورت قبر معمولى نباشد.

" حصل" از ماده" تحصيل" در اصل به معنى بيرون آوردن" مغز" از" پوست" است، همچنين به تصفيه معادن، و خارج كردن طلا و امثال آن از سنگ معدن اطلاق مى‌شود، سپس در معنى وسيعى يعنى مطلق استخراج و مجزا ساختن به كار رفته است، و در آيه مورد بحث منظور جداسازى خير و شرى است كه در دلها نهفته شده، اعم از ايمان و كفر، يا صفات حسنه و رذيله، و يا نيات خوب و بد كه در آن روز آنها از يكديگر جدا و ظاهر و آشكار مى‌شود، و هر كس بر طبق آن به پاداش كيفر خود مى‌رسد.

همانگونه كه در آيه ٩ سوره طارق آمده است: يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ:" در آن روز كه اسرار درون آشكار گردد".

تعبير به" يومئذ" و تكيه بر اين معنى كه خداوند" در آن روز" از اعمال و اسرار مكنون دلهاى آنها با خبر است، با اينكه مى‌دانيم خدا هميشه از اين مسائل آگاه مى‌باشد، به خاطر آن است كه آن روز، روز جزا است، و آنها را بر اعمال و عقائدشان جزا مى‌دهد.

به گفته بعضى از مفسران اين تعبير مانند آن است كه كسى در مقام تهديد به ديگرى مى‌گويد ساعرف لك أمرك" به زودى عملت را به تو معرفى خواهم كرد" در حالى كه هم امروز نيز چنين معرفى موجود است، منظور آن است كه نتيجه آن را به تو خواهم داد.

آرى خداوند هميشه و در همه حال از اسرار درون و برون به طور كامل آگاه است، ولى اثر اين آگاهى در قيامت و به هنگام پاداش و كيفر ظاهرتر و آشكارتر مى‌گردد، و اين هشدارى است به همه انسانها كه اگر به راستى به آن‌