تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٤ - تفسير آن روز كه انسان تمام اعمالش را مىبيند!

و از آن مهمتر اينكه:" زمين در آن روز تمام خبر خود را باز مى‌گويد" (يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها).

آنچه از خوبيها و بديها، و اعمال خير و شر، بر صفحه زمين واقع شده است، همه را برملا مى‌سازد، و يكى از مهمترين شهود اعمال انسان در آن روز همين زمينى است كه ما اعمال خود را بر آن انجام مى‌دهيم، و شاهد و ناظر ما است.

در حديثى از پيغمبر اكرم ص مى‌خوانيم كه فرمود،" ا تدرون ما اخبارها"؟:" آيا مى‌دانيد منظور از اخبار زمين در اينجا چيست"؟

قالوا: اللَّه و رسوله اعلم:" گفتند: خدا و پيغمبرش آگاهتر است" فرمود:

اخبارها ان تشهد على كل عبد و امة بما عملوا على ظهرها، تقول عمل كذا و كذا، يوم كذا، فهذا اخبارها:

" منظور از خبر دادن زمين اين است كه اعمال هر مرد و زنى را كه بر روى زمين انجام داده‌اند خبر مى‌دهد، مى‌گويد:

فلان شخص در فلان روز فلان كار را انجام داد، اين است خبر دادن زمين"! [١] در حديث ديگرى از پيغمبر اكرم ص مى‌خوانيم:

حافظوا على الوضوء و خير اعمالكم الصلاة، فتحفظوا من الارض فانها امكم، و ليس فيها احد يعمل خيرا او شرا الا و هى مخبرة به!:

" مواظبت بر وضو كنيد، و بهترين اعمال شما نماز است، و مراقب زمين باشيد كه مادر شما است، هيچ انسانى كار خير يا شرى بجا نمى‌آورد مگر اينكه زمين از آن خبر مى‌دهد"! [٢] از" ابو سعيد خدرى" نقل شده كه مى‌گفت: هر گاه در بيابان هستى صدايت را به اذان بلند كن، چرا كه از رسول خدا ص شنيدم كه مى‌فرمود:

لا يسمعه جن و لا انس و لا حجر الا يشهد له:

" هيچ جن و انس و قطعه سنگى آن را نمى‌شنود مگر اينكه براى او (در قيامت) گواهى مى‌دهد" [٣]

[١]" نور الثقلين" جلد ٥ صفحه ٦٤٩.

[٢]" مجمع البيان" جلد ١٠ صفحه ٥٢٦.

[٣]" همان مدرك"