تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦ - تفسير نعمت چشم و زبان، و هدايت

" و او را به خير و شرش آگاه كرديم، و هدايت نموديم" (وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ).

به اين ترتيب در اين چند جمله كوتاه به سه نعمت مهم مادى و يك نعمت بزرگ معنوى كه همه از عظيمترين نعمتهاى الهى است اشاره نموده است: نعمت چشمها، و زبان، و لبها، از يك سو، و نعمت هدايت و معرفت خير و شر از سوى ديگر.

(توجه داشته باشيد" نجد" در اصل به معنى مكان مرتفع است در مقابل" تهامه" كه به سرزمينهاى پست گفته مى‌شود، يا به تعبير ديگر" بلند بوم" و" پست بوم" است، و در اينجا كنايه از خير و شر و مسير سعادت و شقاوت است) [١] در اهميت نعمتهاى فوق همين بس كه:

" چشم" مهمترين وسيله ارتباط انسان با جهان خارج است، شگفتيهاى چشم به اندازه‌اى است كه به راستى انسان را به خضوع در مقابل خالق آن وا- مى‌دارد، طبقات هفتگانه چشم كه به نامهاى صلبيه (قرنيه) مشيميه، عنبيه، جلديه، زلاليه، زجاجيه، و شبكيه ناميده شده، هر كدام ساختمان عجيب و ظريف و شگفت‌انگيزى دارد كه قوانين فيزيكى و شيميايى مربوط به نور و آئينه‌ها به دقيقترين وجهى در آنها رعايت شده به طورى كه پيشرفته‌ترين دوربينهاى دقيق عكاسى در برابر آن موجود بى ارزشى است، و به راستى اگر در تمام دنيا جز انسان، و در تمام وجود انسان جز چشم، چيز ديگرى نبود، مطالعه شگفتى‌هايش براى شناخت علم و قدرت عظيم پروردگار كافى بود.

[١] اين تفسير در حديثى از امير مؤمنان على (ع) نقل شده (مجمع البيان ذيل آيات مورد بحث) و اين كه بعضى آن را به دو پستان مادر كه برآمدگى سينه‌ها است! تفسير كرده‌اند بسيار بعيد است، ضمنا تعبير به" نجد" در مورد خير به خاطر عظمت آن است و در مورد شر از باب تغليب است.