خوابيده و چه غير آن. اما منظور اين است كه در همه اين احوال از مجراى فرزند باشد.[١] مؤلف: اين روايت را سيوطى هم در در المنثور به چند طريق از مجاهد از ابن عباس نقل كرده.[٢] و نيز در همان كتاب است كه ابن عبد الحكم نقل كرده كه شافعى با محمد بن حسن در اين مساله مناظره كرد، محمد عليه او استدلال كرد به اينكه تنها فرج زن كشتزار است، و آنجا است كه فرزند تكون مى‌يابد، شافعى گفت پس به گفته تو بايد غير فرج حرام باشد، محمد ملتزم شد كه آرى همين طور است، شافعى گفت حال بگو ببينم: اگر با ساق زن و يا گوشت شكم او اين كار را بكند چطور است، آيا ساق و گوشت شكم هم كشتزار است، و اولاد درست مى‌كند گفت: نه، گفت: چون كشتزار نيست بايد حرام باشد؟ گفت: نه، شافعى گفت پس چطور با كلمه (كشتزار) استدلال مى‌كنى.[٣] و نيز در همان كتاب آمده: كه ابن جرير، و ابن ابى حاتم، از سعيد بن جبير روايت كرده‌اند كه گفت: در حينى كه من و مجاهد نزد ابن عباس نشسته بوديم، مردى نزد او آمد و گفت آيا مرا از آيه محيض راحت نمى‌كنى؟ گفت: بله مى‌كنم، بخوان: (وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ‌)- تا جمله-(فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ‌) ، ابن عباس گفت: يعنى با آنان نزديكى كنيد، از همانجايى كه خون مى‌بينند، چون قبلا از جماع در آن نهى شده بودى، و بعد از قطع خون مامورى كه در همانجا جماع كنى، سائل پرسيد: با آيه‌(نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ) چرا استدلال نمى‌كنى؟ ابن عباس گفت: واى بر تو آيا عقب زنان هم كشتزار است، اگر اين حرف تو حق باشد بايد آيه محيض نسخ شده باشد، چون هر وقت زن از جلو حيض شود تو مى‌توانى از عقب جماع كنى، با اينكه آيه مى‌فرمايد: بايد (از آنان كناره‌گيرى كنيد، پس معناى (انى شئتم) هر وقت از شب و روز است.[٤] مؤلف: استدلال ابن عباس همانطور كه ملاحظه مى‌كنيد مخدوش است، براى اينكه آيه محيض بيش از اين دلالت ندارد كه جماع در محل جريان خون در حال حيض حرام است، پس اگر آيه حرث دلالت كند بر جواز وطى در عقب، بين دو آيه هيچ تعارضى نخواهد بود، تا باعث نسخ آيه اول شود، علاوه بر اينكه توجه فرموديد كه آيه حرث هم دلالت بر مقصد آنان يعنى‌

[١] الدر المنثور ج ١ ص ٢٦٣

[٢] الدر المنثور ج ١ ص ٢٦٣

[٣] الدر المنثور ج ١ ص ٢٦٦

[٤] الدر المنثور ج ١ ص ٢٦٣