ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٤٠ - بحث روايتى(شامل رواياتى راجع به قسم خوردن و ايلاء)
(وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِكُمْ) ... ، فرمود: منظور، گفتن نه بخدا و آرى بخدا است.[١] و نيز در همان كتاب از امام باقر و امام صادق ع در تفسير همان آيه روايت آورده كه فرمودند: منظور اين است كه كسى مثلا سوگند بخورد كه ديگر با برادرش هم صحبت و هم كلام نشود، و يا كار ديگرى نظير سخن گفتن انجام ندهد و يا سوگند بخورد كه ديگر با مادرش سخن نگويد.
و در كافى از امام صادق ع روايت آورده كه در تفسير آيه نامبرده فرموده: اگر تو را خواستند تا ميان دو نفر اصلاح دهى نگو كه من قبلا سوگند خوردهام كه چنين كارى نكنم.[٢] مؤلف: روايت اولى همانطور كه ملاحظه كرديد آيه را به يكى از دو معنا تفسير كرده، و دومى و سومى به معناى دوم معنا كرده، و قريب به دو روايت اخير روايتى است كه باز در تفسير عياشى از امام باقر و امام صادق ع آمده، كه فرمودند: آيه شريفه، در باره مردى است كه بين دو نفر اصلاح مىكند، و در بين، گرفتار پارهاى از گناهان (از دروغ و غيبت و امثال آن) مىشود، و از اين بابت ناراحت مىگردد آيه شريفه مىفرمايد خدا او را مىآمرزد.[٣] پس چنين كسى هم از مصاديق عامل به آيه است.
و در كتاب اصول كافى از مسعدة از امام صادق ع روايت كرده كه در تفسير آيه شريفه: (لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ) ... ، فرمود: سوگند لغو اين است كه كسى بگويد: نه بخدا و بله بخدا بدون اينكه بخواهد عهدى ببندد، و يا پيمانى محكم كند.[٤] مؤلف: و اين معنا در كافى بدون ذكر سند نيز از آن جناب روايت شده، و در تفسير مجمع البيان نيز از امام باقر و امام صادق ع آمده است.[٥] و نيز در كتاب اصول كافى از امام باقر و امام صادق ع روايت آورده كه فرمودند: اگر مردى سوگند بخورد كه ديگر با همسرش نزديكى نكند، زن نمىتواند تا چهار ماه اعتراضى بكند، و در اين مدت هيچ حقى ندارد، شوهر هم در خوددارى از زنش گناهى نكرده تا
[١] تفسير عياشى ج ١ ص ١١١
[٢] كتاب اصول كافى، ج ٢ ص ٢١٠
[٣] تفسير عياشى، ج ١ ص ١١٢
[٤] كتاب كافى، ج ٧ ص ٤٤٣
[٥] تفسير مجمع البيان، ج ٢ ص ٢٣٧