ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ١٥٩ - مساله رجعت و رد بر منكرين آن

بحث روايتى ديگر [ (پيرامون رجعت)]

[تفسير آيه: هل ينظرون ... و آيات مشابه آن در روايات ائمه اهل بيت (ع) بر سه وجه‌]

بايد دانست كه در روايات ائمه اهل بيت ع:

١- اين آيه شريفه به روز قيامت تفسير شده، چنان كه عياشى در تفسير خود از امام باقر ع اين روايت را آورده‌[١].

٢- و نيز بروز رجعت هم تفسير شده، كه مرحوم صدوق روايت آن را از امام صادق ع نقل كرده.[٢] ٣- و به ظهور مهدى ع نيز تفسير شده و عياشى روايتش را در تفسير خود به دو طريق از امام باقر ع آورده.[٣] و نظاير اينگونه روايات بسيار است، كه اگر بخواهى كتب حديث را صفحه به صفحه ببينى، خواهى ديد كه روايات بسيار زيادى از ائمه اهل بيت ع در تفسير بسيارى از آيات آمده، كه يا فرموده‌اند: مربوط به قيامت است، و يا فرموده‌اند: مربوط به رجعت است، و يا فرموده‌اند: مربوط به ظهور مهدى ع، و اين نيست مگر به خاطر وحدت و سنخيتى كه در اين سه معنا هست.

و مردم چون هيچ بحثى پيرامون حقيقت روز قيامت نكرده‌اند، و زحمت اين تحقيق را بخود نداده، و در نتيجه نفهميده‌اند كه قرآن كريم در باره اين روز عظيم چه فرموده، لذا در باره اين روايات دچار اختلاف شده‌اند، بعضى به كلى آنها را با اينكه صدها روايت است، و شايد از پانصد روايت كه در ابواب مختلف نقل شده تجاوز كند طرح كرده‌اند، و بعضى ديگر دست به تاويل و توجيه آنها زده‌اند، با اينكه ظهور آنها روشن است، و بلكه بعضى از آنها صريح در مفاد است، و بعضى ديگر كه حد متوسط و راه ميانه را رفته‌اند تنها به نقل آنها اكتفاء نموده، از بحث پيرامون آنها خوددارى نموده‌اند.

[مساله رجعت و رد بر منكرين آن‌]

فرقه‌هاى اسلامى غير شيعه كه عامه مسلمين را تشكيل مى‌دهد، هر چند ظهور مهدى ع را قبول دارند، و رواياتش را به طرق متواتر از رسول خدا ص نقل‌

[١] تفسير عياشى ج ١ ص ١٠٣

[٢] بحار ج ٥٣ ص ٤٣ و منتخب البصائر ج ٣ ص ٣١٩ طبع جديد

[٣] تفسير عياشى ج ١ ص ١٠٣