ترجمه تفسیر المیزان
(١)
ادامه سوره بقره
٣ ص
(٢)
سوره البقرة(2) آيات 183 تا 185
٣ ص
(٣)
ترجمه آيات
٣ ص
(٤)
بيان آيات
٤ ص
(٥)
ويژگىهاى بيانى آيات تشريع روزه
٤ ص
(٦)
علت تعبير به يا أيها الذين آمنوا
٦ ص
(٧)
معناى لغوى صيام و صوم و منظور از الذين من قبلكم در آيه شريفه
٧ ص
(٨)
روزه در اديان و اقوام ديگر، و بيان فلسفه و حكمت عمده روزه در اسلام
٧ ص
(٩)
روزه در اديان و اقوام ديگر و بيان فلسفه و حكمت عمده روزه در اسلام
٨ ص
(١٠)
گفتار بعضى از مفسرين عامه در باره اياما معدودات و رد آن
١٠ ص
(١١)
روزه بر مسافر و مريض حرام است، نه مباح
١٢ ص
(١٢)
بيان عدم وقوع نسخ در آيات روزه و رد قائلين به وقوع نسخ در اين آيات
١٣ ص
(١٣)
معناى كلمه تطوع و موارد استعمال آن
١٥ ص
(١٤)
مراد از جمله و أن تصوموا خير لكم
١٦ ص
(١٥)
فرق بين انزال و تنزيل و اشاره به وجه تسميه قرآن
١٨ ص
(١٦)
مراد از نزول قرآن در ماه رمضان و نقد و بررسى اقوال مختلف در باره تدريجى يا دفعى بودن نزول آن
١٨ ص
(١٧)
آنچه در اين باره از تدبر در آيات كتاب استفاده ميشود
٢٠ ص
(١٨)
گفتار بعضى از اهل بحث در توجيه نزول قرآن در ماه رمضان
٢٤ ص
(١٩)
توضيح بىپايگى و واهى بودن آن گفتار
٢٦ ص
(٢٠)
مورد استعمال كلمه ناس
٣٠ ص
(٢١)
بحث روايتى(شامل رواياتى در ذيل آيات روزه و نزول قرآن)
٣٢ ص
(٢٢)
مراد از حديث قدسى روزه فقط براى من است و من جزاى آن هستم(يا جزاى آن را ميدهم)
٣٣ ص
(٢٣)
چند روايت در باره معناى قرآن ، فرقان و كتاب
٣٥ ص
(٢٤)
سوره البقرة(2) آيه 186
٤١ ص
(٢٥)
ترجمه آيه
٤١ ص
(٢٦)
بيان آيه
٤١ ص
(٢٧)
نكات و دقايقى كه در آيه شريفه بكار رفته و فرق بين دعا و سؤال
٤١ ص
(٢٨)
نزديك بودن خداى سبحان به بندگان، مقتضاى مالكيت مطلقه الهى و عبوديت عباد است
٤٣ ص
(٢٩)
شرط استجابت دعا و اشاره به تقسيم دعا به غريزى(فطرى) و زبانى
٤٥ ص
(٣٠)
مطلق عبادات دعا هستند
٤٧ ص
(٣١)
بحث روايتى(شامل رواياتى در فضيلت، و شرائط و آداب دعا)
٤٩ ص
(٣٢)
اخلاص در دعا به معناى ابطال اسباب عادى نيست
٥٠ ص
(٣٣)
اشاره به دو نظام در زندگى انسان نظام فطرى و نظام تخيلى
٥١ ص
(٣٤)
معناى اينكه فرمودهاند عطيه به اندازه نيت است
٥٢ ص
(٣٥)
رابطه دعا با اسباب عادى
٥٥ ص
(٣٦)
دعا هم از قدر است
٥٨ ص
(٣٧)
سر اينكه فرمود اگر خدا را به حق معرفت ميشناختيد كوهها در برابر دعاى شما متلاشى ميشدند
٦١ ص
(٣٨)
سوره البقرة(2) آيه 187
٦٣ ص
(٣٩)
ترجمه آيه
٦٣ ص
(٤٠)
بيان آيه
٦٤ ص
(٤١)
رعايت ادب در قرآن و استعارهاى لطيف در باره زوجين
٦٤ ص
(٤٢)
ناسخ بودن آيه شريفه حكم قبلى را مبنى بر حرمت عمل زناشويى در شبهاى ماه رمضان
٦٥ ص
(٤٣)
بحث روايتى(در ذيل آيه كريمه و شان نزول آن)
٧٠ ص
(٤٤)
سوره البقرة(2) آيه 188
٧٣ ص
(٤٥)
ترجمه آيه
٧٣ ص
(٤٦)
بيان آيه
٧٣ ص
(٤٧)
امضاى مالكيت خصوصى در قرآن
٧٤ ص
(٤٨)
بحث روايتى(در ذيل آيه شريفه)
٧٥ ص
(٤٩)
بحثى علمى و اجتماعى(پيرامون مالكيت فردى)
٧٦ ص
(٥٠)
سوره البقرة(2) آيه 189
٧٩ ص
(٥١)
ترجمه آيه
٧٩ ص
(٥٢)
بيان آيه
٧٩ ص
(٥٣)
بحث روايتى(پيرامون آيه شريفه و شان نزول آن)
٨٣ ص
(٥٤)
سوره البقرة(2) آيات 190 تا 195
٨٦ ص
(٥٥)
ترجمه آيات
٨٦ ص
(٥٦)
بيان آيات
٨٧ ص
(٥٧)
اشاره به جنبه دفاعى قتال در اسلام
٨٨ ص
(٥٨)
معناى فتنه در قرآن
٨٩ ص
(٥٩)
لزوم دعوت قبل از قتال
٩٠ ص
(٦٠)
نسخ نشدن آيه شريفه قاتلوهم حتى لا تكون فتنة با آيه 29 توبه
٩١ ص
(٦١)
تجاوز ابتدايى مذموم و ممنوع، و تجاوز در برابر تجاوز، پسنديده و مشروع مىباشد
٩٢ ص
(٦٢)
معناى احسان در برابر ظالم
٩٣ ص
(٦٣)
معرفى جهادى كه قرآن بدان فرمان داده
٩٤ ص
(٦٤)
دستههاى مختلف آيات قرآنى راجع به جهاد و قتال و مراتب و مراحل آن
٩٤ ص
(٦٥)
اسلام و دين توحيد فطرى است و مجاهده در راه دفاع از اين دين نيز فطرى است
٩٦ ص
(٦٦)
پاسخ بگفته غلط اسلام دين شمشير و اجبار است و مخالف روش انبياى سلف مىباشد!!
٩٩ ص
(٦٧)
بحث اجتماعى(در بيان اينكه هر قتال و مبارزهاى جنبه دفاعى دارد)
١٠٢ ص
(٦٨)
بحث روايتى(در ذيل آيات قتال)
١٠٤ ص
(٦٩)
سوره البقرة(2) آيات 196 تا 203
١٠٩ ص
(٧٠)
ترجمه آيات
١١٠ ص
(٧١)
بيان آيات(مربوط به حج)
١١١ ص
(٧٢)
فرق بين تمام و كمال و مراد از امر به اتمام حج
١١١ ص
(٧٣)
بحث روايتى(در ذيل آيات حج و شان نزول و بيان آنها)
١٢٢ ص
(٧٤)
بحث روايتى ديگر(در باره حج تمتع و نقد و بررسى تحريم آن بعد از رسول الله
١٢٨ ص
(٧٥)
رواياتى چند از طرق اهل سنت در باره حج تمتع
١٢٨ ص
(٧٦)
دلائلى كه در روايات براى تحريم حج تمتع(پس از پيامبر ص ) اقامه شده و نقد و رد آنها
١٣٤ ص
(٧٧)
امتثال دستورات رسول الله
١٣٨ ص
(٧٨)
سوره البقرة(2) آيات 204 تا 207
١٤٢ ص
(٧٩)
ترجمه آيات
١٤٢ ص
(٨٠)
بيان آيات
١٤٣ ص
(٨١)
تقسيم مردم از نظر صفات و ذكر احوال و خصائص منافق
١٤٣ ص
(٨٢)
دستهاى ديگر از مردم(در مقابل منافق)
١٤٦ ص
(٨٣)
بحث روايتى(شامل رواياتى در باره شان نزول آيات ياد شده)
١٤٨ ص
(٨٤)
سوره البقرة(2) آيات 208 تا 210
١٥٠ ص
(٨٥)
ترجمه آيات
١٥٠ ص
(٨٦)
بيان آيات
١٥١ ص
(٨٧)
معناى سلم كه بدان امر شده و مراد از گامهاى شيطان كه از آن زنهار داده شده است
١٥١ ص
(٨٨)
خداوند متصف به صفات اجسام نيست و ظواهر برخى آيات بايد به وسيله آيات محكمه قرآنى معنا بشود
١٥٣ ص
(٨٩)
توجيهى لطيف تر و دقيق تر از ظواهرى كه افعال حدوثى را به خداوند نسبت مىدهد
١٥٥ ص
(٩٠)
بحث روايتى(پيرامون مراد از آيات ياد شده)
١٥٧ ص
(٩١)
بحث روايتى ديگر(پيرامون رجعت)
١٥٩ ص
(٩٢)
تفسير آيه هل ينظرون و آيات مشابه آن در روايات ائمه اهل بيت(ع) بر سه وجه
١٥٩ ص
(٩٣)
مساله رجعت و رد بر منكرين آن
١٥٩ ص
(٩٤)
روز ظهور مهدى(ع) و روز رجعت و روز قيامت مراتب مختلف يك حقيقت هستند
١٦٣ ص
(٩٥)
سوره البقرة(2) آيات 211 تا 212
١٦٤ ص
(٩٦)
ترجمه آيات
١٦٤ ص
(٩٧)
بيان آيات عبرت گرفتن از سرگذشت و سرنوشت بنى اسرائيل و اشاره به علت انحراف كفار
١٦٤ ص
(٩٨)
سوره البقرة(2) آيه 213
١٦٧ ص
(٩٩)
ترجمه آيه
١٦٧ ص
(١٠٠)
بيان آيه
١٦٧ ص
(١٠١)
اشاره به علت تشريع دين
١٦٧ ص
(١٠٢)
آغاز خلقت انسان
١٦٨ ص
(١٠٣)
انسان از روحى و بدنى تركيب شده
١٧٠ ص
(١٠٤)
شعور حقيقى انسان و ارتباطش با اشيا
١٧١ ص
(١٠٥)
دانشهاى عملى انسان
١٧٢ ص
(١٠٦)
انسان هر چيزى را جهت انتفاع استخدام مىكند
١٧٥ ص
(١٠٧)
انسان به مقتضاى طبيعتش مدنى است
١٧٥ ص
(١٠٨)
پديد آمدن اختلاف ميان افراد انسان
١٧٧ ص
(١٠٩)
راههاى اعمال قانون در جامعه
١٧٨ ص
(١١٠)
تنها راه صحيح رفع اختلاف، راه دين است
١٧٩ ص
(١١١)
اختلاف در خود دين
١٨٢ ص
(١١٢)
انسان بعد از دنيا
١٨٣ ص
(١١٣)
معناى كلمه امت ، ريشه و موارد استعمال آن
١٨٥ ص
(١١٤)
بيان مراد از امت واحده بودن انسانها و اشاره به پيدايش دو اختلاف در ميان آنها
١٨٦ ص
(١١٥)
تفسيرهاى ديگرى بر كان الناس أمة واحدة و نقد و رد آنها
١٨٧ ص
(١١٦)
نخستين كتاب آسمانى كتاب نوح
١٩٢ ص
(١١٧)
اختلاف در دين به وسيله علما و از بغى پديد آمده است
١٩٢ ص
(١١٨)
فطرى بودن دين با غفلت و اشتباه منافاتى ندارد
١٩٣ ص
(١١٩)
نكاتى كه از آيه شريفه كان الناس أمة واحدة استفاده مىشود
١٩٤ ص
(١٢٠)
عنايت خداى تعالى به رفع اختلافات انسانها و هدايت بشر بسوى كمال از راه بعث انبياء(ع)
١٩٥ ص
(١٢١)
تقرير دليل و برهان براى نبوت عامه
١٩٦ ص
(١٢٢)
به حكم عقل و تجربه راه رفع اختلافات انسانها منحصر در تفهيم الهى از راه وحى و نبوت است
١٩٧ ص
(١٢٣)
(نكته ششم) دين اسلام كه خاتم اديان است براى آخرين مرحله كمال انسان تشريع شده است
١٩٨ ص
(١٢٤)
شبهه شريعت اسلام قابل انطباق با همه اعصار نيست و پاسخ بدان
١٩٩ ص
(١٢٥)
گفتار در عصمت انبيا ع
٢٠٠ ص
(١٢٦)
عصمت انبياء(ع) از خطا در تلقى و در تبليغ وحى
٢٠٠ ص
(١٢٧)
عصمت انبياء(ع) از معصيت و ذكر آياتى كه بطور مطلق بر عصمت انبياء(ع) دلالت دارند
٢٠٢ ص
(١٢٨)
سبب و منشا عصمت انبياء(ع) نيرو و ملكه نفسانى آنها است نه عامل و سببى خارج از وجود ايشان
٢٠٦ ص
(١٢٩)
گفتارى در نبوت
٢٠٩ ص
(١٣٠)
معناى رسول و نبى و فرق آن دو
٢٠٩ ص
(١٣١)
انبيايى كه در قرآن از آنان ياد شده است
٢١١ ص
(١٣٢)
تعداد انبياء و انبياى اولو العزم
٢١٢ ص
(١٣٣)
بحث روايتى(شامل رواياتى در ذيل آيه كان الناس و پيرامون نبوت و مسائل آن)
٢١٣ ص
(١٣٤)
استدلال امام صادق
٢١٤ ص
(١٣٥)
روايتى مشهور در باره عدد انبياء و رسل و كتب مرسله
٢١٦ ص
(١٣٦)
روايتى در باره مراد از رسول و نبى و اشاره به نسبت بين آن دو
٢١٦ ص
(١٣٧)
رفع يك شبهه در باره خاتميت رسول اسلام
٢١٧ ص
(١٣٨)
رواياتى در باره انبياى اولو العزم(ع)
٢١٧ ص
(١٣٩)
معناى اولوا العزم و اقوال متعدد در باره انبياى اولوا العزم
٢١٨ ص
(١٤٠)
روايتى از امام صادق(ع) دال بر اينكه شريعت محمدى
٢٢٠ ص
(١٤١)
بحث فلسفى
٢٢٠ ص
(١٤٢)
(در باره نبوت عامه از جهت اثر آن در كمال يابى انسان)
٢٢٠ ص
(١٤٣)
عقل عملى و احساسات فطرى انسان بدون دعوت انبياء(ع) كفايت نمىكند
٢٢٢ ص
(١٤٤)
بحث اجتماعى(در باره نبوت و پاسخ به شبهات و اشكالات)
٢٢٣ ص
(١٤٥)
طبيعت سعادت طلب و سود جوى انسان، او را به سعادت واقعى و كمال حقيقى نمىرساند
٢٢٣ ص
(١٤٦)
رابطه هدايت الهيه و دعوت نبويه با هدايت تكوينيه
٢٢٤ ص
(١٤٧)
آثار تكوينى هدايت دينى و در اصلاح جوامع بشرى و تاثير متقابل عمل و نفس در يكديگر
٢٢٥ ص
(١٤٨)
اشاره به اقسام اجتماعات بشرى و اينكه تنها ميتوان از تربيت دينى اميد خير و سعادت داشت
٢٢٦ ص
(١٤٩)
رابطه دعوت انبياء(ع) با فطرت انسانها
٢٢٧ ص
(١٥٠)
بطلان گفتار كسى كه در صدد توجيه طبيعى مسائل نبوت بر آمده است
٢٢٨ ص
(١٥١)
پاسخ به اين شبهه كه مساله نبوت امرى خارق العاده و از فطرت همگانى بيگانه است
٢٣٠ ص
(١٥٢)
توضيحى در باره عصمت انبياء(ع) در پاسخ به يك شبهه
٢٣١ ص
(١٥٣)
توضيحى در باره عصمت انبياء(ع) در پاسخ به يك شبهه
٢٣١ ص
(١٥٤)
شعور باطنى انبياء(ع) يعنى وحى مانند شعور فطرى همگانى تغيير و تاثير پذير نيست
٢٣٢ ص
(١٥٥)
نتايجى كه در اين مبحث به دست آمد
٢٣٣ ص
(١٥٦)
سوره البقرة(2) آيه 214
٢٣٥ ص
(١٥٧)
ترجمه آيه
٢٣٥ ص
(١٥٨)
بيان آيه
٢٣٥ ص
(١٥٩)
(در باره ثبات و تسليم در برابر سختىها و فتنهها كه امتها بدان مبتلا ميگردند)
٢٣٥ ص
(١٦٠)
بهشت رضوان و قرب رب العالمين در گرو تحمل سختىها است و سنت الهى در ميان امم گذشته در بين امت اسلام تكرار خواهد شد(تكرار تاريخ)
٢٣٦ ص
(١٦١)
سوره البقرة(2) آيه 215
٢٣٩ ص
(١٦٢)
ترجمه آيه
٢٣٩ ص
(١٦٣)
بيان آيه(در باره انفاق)
٢٣٩ ص
(١٦٤)
توضيح نكتهاى كه در عدم انطباق جواب با سؤال(در آيه) نهفته است و رد وجوه نادرستى كه در اين مورد گفته شده است
٢٣٩ ص
(١٦٥)
مواردى از آيات قرآنى كه در آنها يكى از فنون بلاغت كه انتقال از مطلبى به مطلب ديگر است به كار رفته است
٢٤١ ص
(١٦٦)
بحث روايتى(در ذيل آيه شريفه مذكوره و شان نزول آن)
٢٤٣ ص
(١٦٧)
سوره البقرة(2) آيات 216 تا 218
٢٤٥ ص
(١٦٨)
ترجمه آيات
٢٤٥ ص
(١٦٩)
بيان آيات
٢٤٦ ص
(١٧٠)
چرا جنگيدن و قتال بر مؤمنين كره و گران بوده؟
٢٤٧ ص
(١٧١)
معناى كلماتى چون عسى و لعل در كلام خداى سبحان
٢٤٧ ص
(١٧٢)
سؤال در باره جنگ در ماه حرام و پاسخ آن
٢٤٩ ص
(١٧٣)
گفتارى پيرامون حبط
٢٥٠ ص
(١٧٤)
معنا و آثار حبط اعمال و بيان اينكه مراد از حبط ابطال مطلق اعمال(عبادى و معيشتى) است
٢٥١ ص
(١٧٥)
بى اساس بودن نزاع در اينكه آيا اعمال شخص مرتد تا حين مرگ باقى است يا به محض ارتداد حبط مىشود
٢٥٣ ص
(١٧٦)
بررسى مساله تاثير اعمال نيك و بد در يكديگر(احباط و تكفير)
٢٥٤ ص
(١٧٧)
مساله اصلى در مبحث احباط و تكفير، زمان و مكان استحقاق جزاى اعمال است
٢٥٦ ص
(١٧٨)
قول صحيح در مساله احباط و تكفير با توجه به مساله زمان و مكان استحقاق جزا
٢٥٧ ص
(١٧٩)
گفتارى پيرامون احكام اعمال از حيث جزا
٢٥٧ ص
(١٨٠)
اشاره به اعمال نيك و بدى كه به انحاء مختلف در يكديگر اثر مىگذارند
٢٥٧ ص
(١٨١)
نظامى كه از لحاظ پاداش و كيفر اعمال بر اعمال حاكم است مغاير نظام طبيعى اعمال است
٢٦١ ص
(١٨٢)
اختلاف بين اين دو نظام نه تنها مخالف مبانى عقلى نيست بلكه مبتنى بر احكام كليه عقلائيه است
٢٦٢ ص
(١٨٣)
بيان عدم اختلاف و تعارض بين دو دسته آيات مربوط به جزاى اعمال
٢٦٥ ص
(١٨٤)
مراد از نفى علم از مجرمين در دنيا و آخرت
٢٦٧ ص
(١٨٥)
گفتارى از امام غزالى پيرامون نقل اعمال(از شخصى به شخص ديگر)
٢٦٨ ص
(١٨٦)
اشكال بر كلام غزالى
٢٦٩ ص
(١٨٧)
محفوظ بودن اعمال و تجسم آنها
٢٧٠ ص
(١٨٨)
وجود ارتباط بين اعمال انسان و حوادث خارجى اين جهان
٢٧١ ص
(١٨٩)
نتايج اعمال نيك و بد افراد و جوامع در اين عالم
٢٧٢ ص
(١٩٠)
اعتقاد به تاثير اعمال انسان در پيدايش حوادث عمومى به معناى انكار نظام عليت در جهان طبيعت نيست
٢٧٥ ص
(١٩١)
عوامل سعادت و خير بر عوامل شقاوت و شر غلبه دارد
٢٧٨ ص
(١٩٢)
به علت محدود بودن فكر و درك انسان، غلبه خدايى براى اكثريت مردم مجهول است
٢٧٩ ص
(١٩٣)
غلبه معنويات غير غلبه جسمانيات است
٢٨٠ ص
(١٩٤)
مؤمن در هر حال منصور و غير مغلوب است و حق در دنيا هم در ظاهر و هم در باطن غالب است
٢٨١ ص
(١٩٥)
اقوال و افعال نيك(حسنات) منطبق بر حكم عقل هستند
٢٨٢ ص
(١٩٦)
بحث روايتى(در ذيل آيات گذشته)
٢٨٣ ص
(١٩٧)
سوره البقرة(2) آيات 219 تا 220
٢٨٧ ص
(١٩٨)
ترجمه آيات
٢٨٧ ص
(١٩٩)
بيان آيات
٢٨٨ ص
(٢٠٠)
معناى خمر و ميسر و ذكر چگونگى بازى ميسر
٢٨٨ ص
(٢٠١)
معناى اثم و بيان مضرات جسمانى و اخلاقى ميگسارى
٢٨٩ ص
(٢٠٢)
تحريم تدريجى ميگسارى توسط شارع مقدس اسلام
٢٩٠ ص
(٢٠٣)
رد سخن بعضى از مفسرين كه گفتهاند آيه سوره بقره صريح در حرمت شراب نيست
٢٩١ ص
(٢٠٤)
شرح بقيه مفردات آيه شريفه
٢٩٣ ص
(٢٠٥)
معناى عفو در يسئلونك ما ذا ينفقون قل العفو
٢٩٤ ص
(٢٠٦)
دو نكته در آيه 1 - تشويق مردم به تفكر پيرامون حقائق وجود 2 - عدم رضايت به تقليد و اطاعت كور كورانه
٢٩٥ ص
(٢٠٧)
ترخيص در اختلاط سر پرستان و اولياى ايتام با ايتام، متضمن مساوات بين تمام مؤمنين است
٢٩٦ ص
(٢٠٨)
بحث روايتى(در ذيل آيات گذشته مربوط به شراب و قمار، انفاق و سرپرستى ايتام)
٢٩٧ ص
(٢٠٩)
سوره البقرة(2) آيه 221
٣٠٢ ص
(٢١٠)
ترجمه آيه
٣٠٢ ص
(٢١١)
بيان آيه
٣٠٢ ص
(٢١٢)
معنا و مراتب شرك و موارد استعمال كلمه مشرك و كافر
٣٠٣ ص
(٢١٣)
در قرآن كريم كلمه مشرك بر غير اهل كتاب اطلاق شده و اطلاق آن بر اهل كتاب ثابت و معلوم نيست
٣٠٤ ص
(٢١٤)
ظاهر آيه شريفه تحريم ازدواج با زن و مرد بت پرست است نه ازدواج با اهل كتاب
٣٠٥ ص
(٢١٥)
عدم تعارض و عدم وقوع نسخ بين آيات سوره بقره و آيات سوره مائده و ممتحنه
٣٠٥ ص
(٢١٦)
ملاك شايستگى در طرف ازدواج ايمان است نه مزاياى اعتبارى ديگر
٣٠٧ ص
(٢١٧)
بحث روايتى(در شان نزول آيه شريفه)
٣٠٨ ص
(٢١٨)
سوره البقرة(2) آيات 222 تا 223
٣١٠ ص
(٢١٩)
ترجمه آيات
٣١٠ ص
(٢٢٠)
بيان آيات
٣١١ ص
(٢٢١)
آراء طوائف و مذاهب مختلف در مساله محيض و رعايت اعتدال در نظريه اسلام در اين باره
٣١٢ ص
(٢٢٢)
معناى طهارت و بررسى منشا پيدايش مفهوم طهارت و نجاست در بين مردم
٣١٣ ص
(٢٢٣)
كلماتى كه بر طهارت و نجاست مادى و معنوى دلالت دارند، و اينكه اسلام هر دو قسم طهارت و نجاست را معتبر شمرده است
٣١٤ ص
(٢٢٤)
اسلام دين توحيد است و تمام فروع آن به همان اصل بر مىگردد اصل توحيد طهارت و بقيه معارف آن نيز طهارتها هستند
٣١٥ ص
(٢٢٥)
حاصل كلام در معناى جمله زنان شما كشتزار شمايند
٣١٩ ص
(٢٢٦)
امر به ازدواج و تناسل و ديگر دستوراتى كه مربوط به زندگانى دنيوى است به امر به عبادت و ذكر خدا منتهى مىشوند
٣٢٠ ص
(٢٢٧)
بحث روايتى(در ذيل آيات گذشته مربوط به حيض، طهارت )
٣٢١ ص
(٢٢٨)
اين حالت نفاق نيست
٣٢٣ ص
(٢٢٩)
سوره البقرة(2) آيات 224 تا 227
٣٣١ ص
(٢٣٠)
ترجمه آيات
٣٣١ ص
(٢٣١)
بيان آيات
٣٣٢ ص
(٢٣٢)
آثار سوء روانى و اجتماعى سوگند بسيار
٣٣٣ ص
(٢٣٣)
معناى كسب و فرق آن با اكتساب
٣٣٤ ص
(٢٣٤)
گفتارى پيرامون معناى قلب در قرآن كريم
٣٣٥ ص
(٢٣٥)
اشاره به كراهت سوگندهاى لغو و بيهوده
٣٣٨ ص
(٢٣٦)
بحث روايتى(شامل رواياتى راجع به قسم خوردن و ايلاء)
٣٣٩ ص
(٢٣٧)
سوره البقرة(2) آيات 228 تا 242
٣٤٢ ص
(٢٣٨)
ترجمه آيات
٣٤٣ ص
(٢٣٩)
بيان آيات
٣٤٥ ص
(٢٤٠)
اشاره به حكمت تشريع عده براى زن مطلقه
٣٤٥ ص
(٢٤١)
تكرار كلمه معروف در آيات طلاق نشانه اهتمام شارع مقدس نسبت به انجام اين عمل به وجه سالم است
٣٤٨ ص
(٢٤٢)
معروف از نظر اسلام و روش صحيح رعايت تساوى در قانونگذارى اسلام
٣٤٩ ص
(٢٤٣)
مراد از نگهدارى زن به وجه معروف يا طلاق دادن او به وجه نيكو
٣٥٠ ص
(٢٤٤)
اكتفاء به عمل به ظواهر دين و غفلت از روح آن و تفرقه بين احكام فقهى و معارف اخلاقى، ابطال مصالح شريعت است
٣٥٣ ص
(٢٤٥)
لطائف و ظرائف دقيقى كه در آيات طلاق به كار رفته است
٣٥٤ ص
(٢٤٦)
وجه اينكه در آيه شريفه به جاى كلمه والد ، مولود له آورده شده است
٣٦٠ ص
(٢٤٧)
عقائد قبل از اسلام در باره زن شوهر مرده
٣٦٣ ص
(٢٤٨)
تشويق مردم به احسان و فضل نسبت به يكديگر در روابط بين خود
٣٦٨ ص
(٢٤٩)
كلماتى كه بر انواع ادراكات آدمى دلالت مىكنند، در قرآن كريم
٣٧١ ص
(٢٥٠)
در باره عقل و خردمندى انسان
٣٧٤ ص
(٢٥١)
در قرآن، مراد از تعقل ادراك توأم با سلامت فطرت است، نه تعقل تحت تاثير غرائز و اميال نفسانى
٣٧٥ ص
(٢٥٢)
بحث روايتى(در ذيل آيات طلاق)
٣٧٦ ص
(٢٥٣)
حكمت تحريم رجوع بعد از طلاق سوم
٣٧٨ ص
(٢٥٤)
در باره وقوع سه طلاق با يك لفظ يا در يك مجلس از نظر خاصه و عامه
٣٧٩ ص
(٢٥٥)
رواياتى در مورد طلاق خلع و مبارات
٣٨١ ص
(٢٥٦)
رواياتى در باره شير دادن به فرزند و احكام آن
٣٨٦ ص
(٢٥٧)
رواياتى راجع به عده زن مطلقه و شوهر مرده
٣٨٧ ص
(٢٥٨)
مراد از صلاة وسطى در حافظوا على الصلوات و الصلاة الوسطى
٣٨٩ ص
(٢٥٩)
بحث علمى(پيرامون زن، حقوق و شخصيت و موقعيت اجتماعى او از نظر اسلام و ديگر ملل مذاهب)
٣٩٣ ص
(٢٦٠)
زندگى زن در ملتهاى عقب مانده
٣٩٤ ص
(٢٦١)
زندگى زن در امتهاى پيشرفته قبل از اسلام
٣٩٦ ص
(٢٦٢)
زن در ميان كلدانيان، آشوريان، روميان و يونانيان قديم
٣٩٨ ص
(٢٦٣)
وضع زن در عرب و محيط زندگى عرب،(آن محيطى كه قرآن در آن نازل شد)
٤٠٢ ص
(٢٦٤)
نتايجى كه از آنچه گفته شد به دست مىآيد
٤٠٤ ص
(٢٦٥)
اسلام چه تحولى در امر زن پديد آورد؟
٤٠٥ ص
(٢٦٦)
و اما هويت زن در اسلام
٤٠٦ ص
(٢٦٧)
و اما و زن و موقعيت اجتماعى زن در اسلام
٤٠٩ ص
(٢٦٨)
دو خصلت ويژه در آفرينش زن
٤٠٩ ص
(٢٦٩)
احكام مختص و احكام مشترك زن و مرد در اسلام
٤١٠ ص
(٢٧٠)
حيات اجتماعى سعادتمندانه، حيات منطبق با خلقت و فطرت است
٤١٢ ص
(٢٧١)
فطرت در مورد وظائف و حقوق اجتماعى افراد و عدالت بين آنان چه اقتضايى دارد؟
٤١٣ ص
(٢٧٢)
معناى تساوى در مورد حقوق زن و مرد
٤١٤ ص
(٢٧٣)
عدم اجراى صحيح قانون به معناى نقص در قانونگذارى نيست
٤١٦ ص
(٢٧٤)
آزادى زن در تمدن غرب
٤١٧ ص
(٢٧٥)
بحث علمى ديگر(در باره زناشويى و منشا طبيعى و فطرى آن)
٤١٨ ص
(٢٧٦)
سوره البقرة(2) آيه 243
٤٢١ ص
(٢٧٧)
ترجمه آيه
٤٢١ ص
(٢٧٨)
بيان آيه
٤٢١ ص
(٢٧٩)
گفتار يكى از مفسرين مبنى بر اينكه آيه در مقام بيان حكايتى واقعى نيست بلكه تمثيلى است از قيام و دفاع مردم
٤٢٣ ص
(٢٨٠)
رد گفتار اين مفسر
٤٢٤ ص
(٢٨١)
بحث روايتى(در باره شان نزول آيه شريفه)
٤٢٦ ص
(٢٨٢)
سوره البقرة(2) آيات 244 تا 252
٤٢٨ ص
(٢٨٣)
ترجمه آيات
٤٢٩ ص
(٢٨٤)
بيان آيات
٤٣٠ ص
(٢٨٥)
بيان اتصال و ارتباط آيات مذكوره و آهنگ كلى آنها
٤٣٠ ص
(٢٨٦)
وجه مقيد ساختن قتال و جهاد به قيد فى سبيل الله و اشاره به معناى قرض دادن به خدا
٤٣١ ص
(٢٨٧)
معيار غلط بنى اسرائيل براى حاكم كه موجب اعتراض آنها به فرماندهى طالوت شد
٤٣٤ ص
(٢٨٨)
علم به مصالح و قدرت بر اجراى آن، لوازم و شرائط زمامدار است نه شرافت دودمان و ثروتمندى
٤٣٥ ص
(٢٨٩)
افعال خداى سبحان حكيمانه و داراى مصلحت است و در عين حال بارى تعالى محكوم و مقهور مصالح نيست
٤٣٦ ص
(٢٩٠)
گفتارى در معناى سكينت - آرامش روانى در سايه ايمان -
٤٣٨ ص
(٢٩١)
بيان آيات
٤٤٠ ص
(٢٩٢)
اشاره به پيروى جمعى اندك و با ايمان بر لشگرى گران و بى ايمان، در داستان طالوت و جالوت
٤٤١ ص
(٢٩٣)
استعاره از كنايهاى لطيف در ربنا أفرغ علينا صبرا
٤٤٣ ص
(٢٩٤)
توضيحى در باره دفاع و فطرى بودن آن در ذيل لو لا دفع الله الناس بعضهم ببعض
٤٤٤ ص
(٢٩٥)
گفتههاى ساير مفسرين در معناى دفع در آيه شريفه
٤٤٦ ص
(٢٩٦)
بحث روايتى(در ذيل آيات گذشته، مربوط به قرض دادن به خدا، داستان طالوت، مراد از سكينت )
٤٤٧ ص
(٢٩٧)
بحث علمى و اجتماعى(بررسى سه اصل تنازع بقا، انتخاب و تبعيت محيط در طبيعت و اجتماع و نظر اسلام در اين مورد)
٤٥٤ ص
(٢٩٨)
نظريه كلى فلسفى در باره سه اصل مذكور
٤٥٥ ص
(٢٩٩)
سخن بعضى از مفسرين مبنى بر اينكه آيه لو لا دفع الله و آياتى ديگر به دو اصل تنازع و انتخاب اشاره دارد
٤٥٩ ص
(٣٠٠)
رد آن گفته و توضيح بطلان استشهادات آن مفسر از برخى آيات قرآنى
٤٦٠ ص
(٣٠١)
بحثى در تاريخ و اينكه قرآن از چه نظر به آن اهتمام ورزيده است
٤٦٣ ص
(٣٠٢)
دو عامل مهم همواره در فن تاريخ دخالت كرده و موجب فساد و بى اعتباري آن گشتهاند
٤٦٤ ص
(٣٠٣)
عوامل ديگرى كه در گذشته و در عصر حاضر موجب بد گمانى به تاريخ نقلى شدهاند
٤٦٥ ص
(٣٠٤)
امتياز و اعتبار داستانهايى كه در قرآن آمده نسبت به عهدين و كتب تاريخ
٤٦٦ ص
(٣٠٥)
سوره البقرة(2) آيات 253 تا 254
٤٦٨ ص
(٣٠٦)
ترجمه آيات
٤٦٨ ص
(٣٠٧)
بيان آيات
٤٦٩ ص
(٣٠٨)
دفع اين توهم كه بعد از دعوت انبيا(ع) جنگ چه فايده دارد؟ و اشاره به علل پيدايش جنگها در اين آيات
٤٦٩ ص
(٣٠٩)
انبيا(ع) در عين حال كه در اصل فضل رسالت مشتركند، از درجات مختلفى برخوردارند
٤٧٠ ص
(٣١٠)
اختلاف و درگيرى بين مردم از جانب خود آنها و مستند به اختيار انسانها است
٤٧١ ص
(٣١١)
دو نوع فضيلت و برترى كه بعضى از انبيا(ع) بر بعض ديگر دارند
٤٧٢ ص
(٣١٢)
اقوال مختلف در باره اينكه در آيه مراد از پيامبرى كه خدا با او سخن گفته كيست؟
٤٧٣ ص
(٣١٣)
اختلاف ديگر در معناى رفع بعضهم درجات و مراد از بعض در آن
٤٧٤ ص
(٣١٤)
گفتارى پيرامون تكلم خداى تعالى
٤٧٧ ص
(٣١٥)
ويژگيهاى انبياء(ع) و اخبارى كه ايشان آوردهاند امور حقيقيه هستند و در بيان حقائق الهيه مجاز گويى نشده است
٤٧٧ ص
(٣١٦)
حقيقت كلام و تعريف آن در عرف بنى آدم
٤٧٨ ص
(٣١٧)
در قرآن كريم تكلم به معناى معهود بين ما از خدا نفى و حقيقت معناى تكلم در باره خداى سبحان اثبات شده است
٤٧٩ ص
(٣١٨)
تكلم خداى تعالى مانند خلقت، احيا، اماته، رزق و هدايت از افعال زمانى خداوند است
٤٨٠ ص
(٣١٩)
موارد استعمال لفظ قول در قرآن مجيد
٤٨٢ ص
(٣٢٠)
قول خدا در تكوينيات عبارتست از خود موجودات تكوينى
٤٨٣ ص
(٣٢١)
قول خداوند در غير تكوينيات و قول خدا با ملائكه و شيطان و كلام خود فرشتگان با يكديگر چگونه است؟
٤٨٤ ص
(٣٢٢)
الفاظ ديگرى در قرآن كه به معناى قول و كلام نزديك مىباشد
٤٨٥ ص
(٣٢٣)
بيان حقيقى بودن استعمال لفظ كلام و قول در غير موارد بشرى
٤٨٦ ص
(٣٢٤)
دادن بينات و تاييد به روح القدس در باره حضرت عيسى(ع) به نحوى خاص است
٤٨٩ ص
(٣٢٥)
سر پيچى كردن از انفاق كفر و ظلم است
٤٩٢ ص
(٣٢٦)
بحث روايتى(در ذيل آيات گذشته، وقوع اختلاف بعد از رسول خدا
٤٩٢ ص
(٣٢٧)
بحث فلسفى(در باره حقيقت كلام و مصاديق آن و بيان فلسفى متكلم بودن خداوند)
٤٩٦ ص
(٣٢٨)
وجه تسميه علم كلام و اشاره به اختلاف اشاعره و معتزله در باره قديم يا حادث بودن كلام خدا
٤٩٨ ص
(٣٢٩)
نزاع اشاعره و معتزله پايه و اساسى ندارد
٤٩٩ ص
(٣٣٠)
سوره البقرة(2) آيه 255
٥٠٠ ص
(٣٣١)
ترجمه آيه
٥٠٠ ص
(٣٣٢)
بيان آيه
٥٠٠ ص
(٣٣٣)
اقسام سه گانه زندگانى در آيات قرآنى
٥٠٢ ص
(٣٣٤)
اوصاف زندگى دنيا در قرآن و اشاره به حيات جاودانى آخرت
٥٠٣ ص
(٣٣٥)
حيات حقيقى حيات واجب الوجود است كه بالذات فنا ناپذير است
٥٠٤ ص
(٣٣٦)
معناى قيوم
٥٠٤ ص
(٣٣٧)
تاثير علل و اسباب طبيعى به اذن و تاثير و تصرف خدا منتهى مىگردد
٥٠٨ ص
(٣٣٨)
حد شفاعت هم با شفاعت زبانى منطبق است و هم با سلبيت تكوينى
٥٠٩ ص
(٣٣٩)
احاطه خداى تعالى بر آنچه كه با شفيعان حاضر است و آنچه از آنها غايب است
٥١٠ ص
(٣٤٠)
علم، هر چه هست از خدا است هم چنان كه قوت و عزت و حيات منحصر در خدا است
٥١٢ ص
(٣٤١)
مراد از كرسى و وسعت كرسى خداوند در وسع كرسيه
٥١٣ ص
(٣٤٢)
بحث روايتى رواياتى در فضيلت و اهميت آية الكرسى
٥١٤ ص
(٣٤٣)
مراد از كرسى
٥١٦ ص
(٣٤٤)
عرش و نسبت آن با كرسى
٥١٩ ص
(٣٤٥)
سوره البقرة(2) آيات 256 تا 257
٥٢٢ ص
(٣٤٦)
ترجمه آيات
٥٢٢ ص
(٣٤٧)
بيان آيات
٥٢٣ ص
(٣٤٨)
معناى رشد و غى و فرق آن دو با هدايت و ضلالت
٥٢٣ ص
(٣٤٩)
نفى اكراه و اجبار در دين
٥٢٣ ص
(٣٥٠)
علت اينكه در دين اكراه نيست
٥٢٤ ص
(٣٥١)
دلالت آيه شريفه بر اينكه اسلام دين شمشير و خون و اكراه و اجبار نيست
٥٢٤ ص
(٣٥٢)
آيه لا إكراه في الدين با آيات وجوب جهاد و قتال نسخ نشده است
٥٢٥ ص
(٣٥٣)
معناى طاغوت و موارد استعمال آن
٥٢٦ ص
(٣٥٤)
چند قول در باره مراد از ظلمت و نور و اخراج از ظلمت به نور و بعكس
٥٢٧ ص
(٣٥٥)
بحث روايتى(در شان نزول آيه لا إكراه في الدين و روايتى در باره مراد از ظلمات و نور در آيه)
٥٢٩ ص
(٣٥٦)
سوره البقرة(2) آيات 258 تا 260
٥٣١ ص
(٣٥٧)
ترجمه آيات
٥٣٢ ص
(٣٥٨)
بيان آيات
٥٣٢ ص
(٣٥٩)
منشأ اعتقاد به رب النوعها و پرستش بتها
٥٣٣ ص
(٣٦٠)
ادعاى ربوبيت سلاطين و حاكمان خود كامه با سوء استفاده از اعتقادات باطل عوام
٥٣٤ ص
(٣٦١)
محاجه و مشاجره ابراهيم
٥٣٥ ص
(٣٦٢)
دفع يك توهم در باره جمله خدا به او(نمرود) ملك و دولت داد
٥٣٩ ص
(٣٦٣)
توضيح احتجاجات ابراهيم(ع) و تناسب آنها با عوام فريبىهاى نمرود و انحطاط فكرى مردم آن زمان
٥٤١ ص
(٣٦٤)
ستمكارى علت محروميت از هدايت است
٥٤٣ ص
(٣٦٥)
گفتارى در باره اين كه احسان وسيله هدايت، و ظلم باعث گمراهى است
٥٤٤ ص
(٣٦٦)
با اينكه خداوند همه موجودات را بسوى كمال هدايت كرده چرا ظالم از اين هدايت محروم است؟
٥٤٤ ص
(٣٦٧)
در امور اعتبارى و تكوينى از هر امرى آثار خودش بروز مىكند
٥٤٦ ص
(٣٦٨)
حق، مرگ و تزلزلى ندارد و باطل نيز ثبات و بقايى ندارد هر چند صباحى امر بر افرادى مشتبه شود
٥٤٦ ص
(٣٦٩)
بيان آيات
٥٤٨ ص
(٣٧٠)
دلالت بر هدايت كردن خدا و مراتب سه گانه هدايت در آيات مورد بحث
٥٤٩ ص
(٣٧١)
سخن بعضى از مفسرين مبنى بر اينكه مراد از موت در فاماته الله بيهوشى است و رد آن
٥٥٣ ص
(٣٧٢)
شرح قصه پيامبرى كه خدا او را ميراند و سپس زنده كرد و توضيح جوانب آن و پاسخ به اشكالاتى كه به نظر ميرسد
٥٥٥ ص
(٣٧٣)
بيان آيات
٥٥٩ ص
(٣٧٤)
پيامبرى كه بعد از مرگ زنده شد، بعد از زنده شدن به صحت علم قبلى خود پى برد نه اينكه جاهل بود و علم پيدا كرد
٥٦٠ ص
(٣٧٥)
مراد ابراهيم(ع) از سؤال از چگونگى زنده كردن مردگان ارنى كيف تحيى الموتى
٥٦١ ص
(٣٧٦)
گفته برخى از مفسرين مبنى بر اينكه ابراهيم(ع) درخواست علم به كيفيت احيا را نموده نه ديدن آن را
٥٦٣ ص
(٣٧٧)
بى اعتبارى آن نظريه و پاسخ به دلائل پنجگانه آن
٥٦٥ ص
(٣٧٨)
سؤال خداوند از ابراهيم(ع) و جواب ابراهيم قال أ و لم تؤمن؟ قال بلى
٥٧١ ص
(٣٧٩)
وجود خطورات نفسانى موهوم و منافى عقائد يقينى منافاتى با ايمان و تصديق ندارد
٥٧٣ ص
(٣٨٠)
در مشاهده و حس اثرى هست كه علم آن اثر را ندارد
٥٧٤ ص
(٣٨١)
نكاتى كه در پاسخ خداوند به درخواست ابراهيم وجود دارد
٥٧٥ ص
(٣٨٢)
بحث روايتى(در ذيل آيات محاجه ابراهيم(ع) و درخواست او از خداى تعالى و پاسخ حضرت حق به او )
٥٧٩ ص
(٣٨٣)
سوره البقرة(2) آيات 261 تا 274
٥٨٤ ص
(٣٨٤)
ترجمه آيات
٥٨٥ ص
(٣٨٥)
بيان آيات
٥٨٦ ص
(٣٨٦)
گفتارى پيرامون انفاق
٥٨٧ ص
(٣٨٧)
تعديل ثروتها، كم كردن فاصله طبقاتى، ايجاد برادرى بين مسلمين و علل و اهداف تاكيد شديد نسبت به انفاق است
٥٨٧ ص
(٣٨٨)
از بين رفتن انفاق و شيوع ربا در بين مردم بزرگترين عامل فساد اجتماعى كنونى در جهان غرب است
٥٨٩ ص
(٣٨٩)
توضيحى در مورد امثال و چگونگى تمثيلات قرآن كريم
٥٩١ ص
(٣٩٠)
فوائد و آثار اجتماعى انفاق به قصد تحصيل رضاى خدا
٥٩٤ ص
(٣٩١)
آثار سوء و مضرات انفاق بدون قصد كسب رضاى خدا
٥٩٦ ص
(٣٩٢)
رد كردن سائل با زبان خوش و گذشت از بدى او، از صدقه و انفاق همراه با منت و آزار بهتر است
٥٩٦ ص
(٣٩٣)
ريا كارى در هر عمل مستلزم نداشتن ايمان به خدا و روز جزا در آن عمل است
٥٩٧ ص
(٣٩٤)
معناى ابتغاء مرضات الله و وجوهى كه در معناى تثبيت نفس ذكر شده و بيان وجه صحيح در معناى آن
٥٩٩ ص
(٣٩٥)
تشبيه و تمثيل انفاق خالص و انفاق توأم با من و اذى
٦٠١ ص
(٣٩٦)
كيفيت مالى كه بايد انفاق بشود
٦٠٣ ص
(٣٩٧)
ترس از فقر بر اثر انفاق اموال طيب و دلپسند، وسوسه شيطانى است
٦٠٤ ص
(٣٩٨)
خود دارى از انفاق مال طيب باعث كفر به خدا، اتلاف نفوس، هتك اعراض، رواج جنايت و فحشا است
٦٠٤ ص
(٣٩٩)
معناى حكمت
٦٠٦ ص
(٤٠٠)
چند نكته كه جمله و ما للظالمين من أنصار بر آنها دلالت دارد
٦٠٨ ص
(٤٠١)
ترك انفاق از گناهان كبيره است و چون حق الناس است كفاره و توبه پذير نيست
٦٠٩ ص
(٤٠٢)
آثار و نتايج انفاق علنى و مزيت و فضيلت انفاق پنهانى
٦١٠ ص
(٤٠٣)
مؤمنين تا آنجا كه ميتوانند تظاهر به فقر نمىنمايند و دست سؤال دراز نمىكنند
٦١٣ ص
(٤٠٤)
بحث روايتى(در ذيل آيات انفاق)
٦١٤ ص
(٤٠٥)
در معناى اينكه خداوند به هر كه بخواهد چند برابر اجر مىدهد
٦١٤ ص
(٤٠٦)
هر عملى كه مورد رضايت خدا باشد و براى خدا انجام شود فى سبيل الله است و هر نفقهاى در راه خدا صدقه مىباشد
٦١٧ ص
(٤٠٧)
معناى حكمت و روايتى در بيان اهميت و منزلت عقل انسان
٦٢٠ ص
(٤٠٨)
بهتر است واجبات، علنى، و مستحبات، پنهانى انجام گيرند
٦٢١ ص
(٤٠٩)
رواياتى در مورد اينكه آيه الذين ينفقون أموالهم در باره امير المؤمنين على
٦٢٢ ص
(٤١٠)
سوره البقرة(2) آيات 275 تا 281
٦٢٥ ص
(٤١١)
ترجمه آيات
٦٢٥ ص
(٤١٢)
بيان آيات بررسى آيات تحريم ربا
٦٢٦ ص
(٤١٣)
در اسلام در باره هيچ يك از گناهان مانند ربا خوارى و حكومت دشمنان دين بر جامعه اسلامى سخت گيرى و تشديد نشده است
٦٢٨ ص
(٤١٤)
معناى مخبط شدن انسان و منحرف شدن او از راه مستقيم و نظام عقلايى زندگى
٦٢٩ ص
(٤١٥)
توضيح اينكه ربا خوارى، مخبط و خارج از نظام صحيح زندگى است
٦٣٠ ص
(٤١٦)
استدلالى قوى و بجا عليه ربا خواران با استفاده از سخن خودشان، در آيه شريفه
٦٣١ ص
(٤١٧)
پنج نكته در آيه الذين يأكلون الربا
٦٣١ ص
(٤١٨)
آيه شريفه دلالت دارد بر اينكه بعضى از ديوانگىها در اثر مس شيطان رخ مىدهد
٦٣٢ ص
(٤١٩)
سخن بعضى از مفسرين مبنى بر عدم امكان ديوانه شدن با مس شيطان
٦٣٢ ص
(٤٢٠)
بيان نادرستى آن سخن و رد دلائل آن
٦٣٣ ص
(٤٢١)
نادرستى گفته برخى از مفسرين كه گفتهاند تشبيه ربا خوار به جن زده بيان حال ربا خواران در روز قيامت است
٦٣٤ ص
(٤٢٢)
سخن صاحب المنار در رد نظر آن مفسران
٦٣٥ ص
(٤٢٣)
به خطا رفتن صاحب المنار در بيان معناى تشبيهى كه در آيه شده است
٦٣٦ ص
(٤٢٤)
وجه تشبيه بيع به ربا، نه بالعكس، در سخن ربا خواران قالوا إنما البيع مثل الربا
٦٣٧ ص
(٤٢٥)
حرمت ربا و حليت بيع و ساير احكام الهى تابع مصالح و مفاسد مىباشد
٦٣٩ ص
(٤٢٦)
جمله فمن جاءه موعظة من ربه در باره همه اعمال زشت قبل از ايمان و توبه است و شامل همه مسلمين در تمام اعصار مىباشد
٦٤٠ ص
(٤٢٧)
معناى جمله و من عاد و پاسخ به معتزله كه براى ادعاى جاودانگى هر مرتكب كبيره در آتش به اين جمله استناد كردهاند
٦٤١ ص
(٤٢٨)
معناى جمله يمحق الله الربا و يربي الصدقات - خدا ربا را نابود مىكند و صدقات را نمو و زيادت مىدهد
٦٤٢ ص
(٤٢٩)
دو نكته در بيان آثار گناهان و زشتىها در فرد و اجتماع و آثار شوم و ربا خوارى در عصر حاضر
٦٤٣ ص
(٤٣٠)
بيان ضعف چند قول كه در تفسير جمله يمحق الله الربا و يربي الصدقات گفته شده است
٦٤٦ ص
(٤٣١)
معناى جنگيدن ربا خوار با خدا و رسول
٦٤٨ ص
(٤٣٢)
بحث روايتى(شامل رواياتى در ذيل آيات مربوط به ربا)
٦٥٠ ص
(٤٣٣)
بحث علمى(تحليل علمى ربا و مفاسد اجتماعى و اقتصادى آن با اشارهاى به تاريخچه ملكيت، قيمت گذارى، پول، معاملات )
٦٥٦ ص
(٤٣٤)
بحث علمى ديگر(گفتار غزالى پيرامون طلا و نقره(درهم و دينار) و معاملات ربوى در آنها
٦٦١ ص
(٤٣٥)
اشكالاتى بر نظريات غزالى در باره طلا و نقره و مساله ربا
٦٦٤ ص
(٤٣٦)
سوره البقرة(2) آيات 282 تا 283
٦٦٦ ص
(٤٣٧)
ترجمه آيات
٦٦٧ ص
(٤٣٨)
بيان آيات بيان و توضيح دو آيه شريفه مربوط به احكام قرض و رهن
٦٦٧ ص
(٤٣٩)
استفاده نادرستى كه از جمله اتقوا الله و يعلمكم الله شده است
٦٦٨ ص
(٤٤٠)
سوره البقرة(2) آيه 284
٦٧٠ ص
(٤٤١)
ترجمه آيه
٦٧٠ ص
(٤٤٢)
بيان آيه
٦٧٠ ص
(٤٤٣)
توضيح معناى و إن تبدوا ما في أنفسكم أو تخفوه و بيان اينكه خداوند انسانها را به جهت احوال و ملكات نفسانى منشا اعمال محاسبه مىكند
٦٧١ ص
(٤٤٤)
اقوال نادرستى كه در تفسير آيه إن تبدوا ما في أنفسكم گفته شده است
٦٧٣ ص
(٤٤٥)
بحث روايتى
٦٧٤ ص
(٤٤٦)
(روايات مختلف و معارضى كه در باره نسخ يا عدم نسخ آيه ان تبدوا آمده است
٦٧٤ ص
(٤٤٧)
نقد روايات مذكوره و اثبات بطلان قول به منسوخ شدن آيه كريمه ان تبدو
٦٧٦ ص
(٤٤٨)
سوره البقرة(2) آيات 285 تا 286
٦٧٨ ص
(٤٤٩)
ترجمه آيات
٦٧٨ ص
(٤٥٠)
بيان آيات
٦٧٩ ص
(٤٥١)
توضيح معنايى كه اين دو آيه در صدد بيان آن هستند
٦٧٩ ص
(٤٥٢)
اين آيات در مقام نسخ آيه قبل نيستند
٦٨٠ ص
(٤٥٣)
يكى از زيباترين سبكهاى قرآنى(نقل قول بدون آدمى كلمه گفت يا گفتند)
٦٨٢ ص
(٤٥٤)
حق خدا بر بندگان و حق بندگان بر خداى سبحان
٦٨٢ ص
(٤٥٥)
تكليف نكردن به آنچه كه در قدرت و اختيار انسان نيست سنت خداوند در بين بندگان است
٦٨٤ ص
(٤٥٦)
خطا و نسيان از اختيار آدمى خارج است ولى مقدمات خطا و نسيان اختيارى است
٦٨٥ ص
(٤٥٧)
دعوت عمومى بسوى دين توحيد و جهاد در راه اعلاى آن، اولين وظيفه مؤمنين بعد از ايمان و اظهار عبوديت حق است
٦٨٧ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص
٦٣٠ ص
٦٣١ ص
٦٣٢ ص
٦٣٣ ص
٦٣٤ ص
٦٣٥ ص
٦٣٦ ص
٦٣٧ ص
٦٣٨ ص
٦٣٩ ص
٦٤٠ ص
٦٤١ ص
٦٤٢ ص
٦٤٣ ص
٦٤٤ ص
٦٤٥ ص
٦٤٦ ص
٦٤٧ ص
٦٤٨ ص
٦٤٩ ص
٦٥٠ ص
٦٥١ ص
٦٥٢ ص
٦٥٣ ص
٦٥٤ ص
٦٥٥ ص
٦٥٦ ص
٦٥٧ ص
٦٥٨ ص
٦٥٩ ص
٦٦٠ ص
٦٦١ ص
٦٦٢ ص
٦٦٣ ص
٦٦٤ ص
٦٦٥ ص
٦٦٦ ص
٦٦٧ ص
٦٦٨ ص
٦٦٩ ص
٦٧٠ ص
٦٧١ ص
٦٧٢ ص
٦٧٣ ص
٦٧٤ ص
٦٧٥ ص
٦٧٦ ص
٦٧٧ ص
٦٧٨ ص
٦٧٩ ص
٦٨٠ ص
٦٨١ ص
٦٨٢ ص
٦٨٣ ص
٦٨٤ ص
٦٨٥ ص
٦٨٦ ص
٦٨٧ ص
٦٨٨ ص

ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٢٢ - بحث روايتى(در ذيل آيات گذشته مربوط به حيض، طهارت )

بكنيد، و هر كار ديگرى انجام بدهيد الا جماع، اين معنا به گوش يهود رسيد، گفتند اين مرد مثل اينكه تصميم گرفته هر چه را كه ما داريم با آن مخالفت كند، به دنبال اين سخن اسيد بن خضير، و عباد بن بشر، نزد رسول خدا شده گفتند: يهود چنين و چنان گفتند، آيا ما به گفته آنان از اجتماع با زنان اجتناب كنيم؟ چهره رسول خدا از شنيدن اين سخن متغير شد بطورى كه ما گمان كرديم بر آن دو نفر خشم گرفته، ولى وقتى آن دو نفر بيرون مى‌رفتند، شخصى ظرفى شير جهت آن جناب هديه مى‌آورد، رسول خدا ص در پى آن دو نفر فرستاد، تا از آن شير بنوشند آن دو فهميدند رسول خدا ص از آنان خشمگين نشده.[١] و در الدر المنثور از سدى روايت كرده كه در تفسير آيه:(وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ) گفته:

اين آيه در پاسخ ثابت بن دحداح نازل شد، چون سائل او بوده.

مؤلف: نظير اين روايت از مقاتل هم نقل شده.

و در تهذيب از امام صادق ع روايت آمده كه در ضمن آن در باره جمله:

(فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ‌) ... ، فرموده: اين جمله در باره طلب فرزند است، مى‌فرمايد:

فرزند را از راهى كه خدا دستور داده طلب كنيد.[٢] و در كافى است كه از امام صادق ع پرسيدند، مردى كه زنش حائض است چه بهره‌اى از او مى‌تواند داشته باشد؟ فرمود: همه چيز الا جلو بعينه.[٣] و نيز در همان كتاب از آن جناب پرسيدند: زنى كه در آخرين روز عادت خون حيضش قطع شده چه حكمى دارد؟ فرمود: اگر همسرش دچار طغيان شهوت شود بايد دستورش دهد محل خون را بشويد، آن گاه اگر خواست مى‌تواند قبل از غسل با او نزديكى كند، و در روايتى ديگر آمده كه اضافه فرمود: ولى غسل كردن بهتر است.[٤] مؤلف: روايات در اين معانى بسيار زياد است، و اين روايات قرائت آيه را به صورت (يطهرن) بدون تشديد تاييد مى‌كند، چون بطورى كه گفته‌اند كلمه نامبرده به معناى قطع جريان خون زنان است، به خلاف (يتطهرن) با تشديد ها كه به معناى قبول طهارت است، كه در آن معناى اختيار خوابيده، و در نتيجه با غسل كردن كه يك عمل اختيارى است مناسب است، به خلاف قطع جريان خون، كه به اختيار زن نيست.


[١] الدر المنثور ج ١ ص ٢٥٨

[٢] تهذيب ج ٧ ص ٤١٤

[٣] فروع كافى ج ٥ ص ٥٣٨

[٤] فروع كافى ج ٥ ص ٥٣٩