نمى‌توانیم و تا بیدار نشویم، نمى‌خواهیم. ما را در غفلت و در خواب نگه داشتند که ما هیچ یک از امور صنعتى را قادر بر تحققش نیستیم، ملت ما فقط لولهنگ مى‌تواند بسازد، کار دیگر از او نمى‌آید. باور کرده بود این ملت بیچاره روى تبلیغاتى که قدرت‌هاى پیشرفته و بزرگ کرده بودند و تبلیغات داخلى که وابستگان به آن قدرت‌ها کرده بودند به اینکه ما باید همه چیزمان از خارج باشد و ما باورمان آمده بود یا بسیارى از ما، که غرب یک نژاد برتر است، همانطور که هیتلر این معنا را از قرارى که شنیدم مى‌گفته است که آلمان یک نژاد برتر است و بعضى از نویسنده‌هاى ما نوشته بودند که آن عمله‌اى که در آلمان هست و بیلش را دستش گرفته و لب خیابان ایستاده که برود کار بکند، آن آدم چشم آبى را عقیده بسیارى هست به اینکه براى اداره مملکت مثلاً امثال ما از اشخاصى که در این مملکت هستند بهتر و بالاتر مى‌تواند عمل بکند. این طرز فکر، ما را آنطور عقب نشانده بود که اعتقادمان این بود که اصلاً از ما کارى ساخته نیست. ارتش ما اگر بخواهد ارتش بشود، مستشار لازم دارد، از آمریکا یا از اروپا باید مستشارانى بیایند تا ارتش ما را بتوانند سر و سامان بدهند. ما راجع به صنایع اصلاً نباید صحبتش را بکنیم، ما یک ملت لو لهنگ ساز هستیم، ما نسبت به صنایع اصلاً نباید صحبت بکنیم، این صنایع دربست به عهده اروپائى‌ها و آمریکائى هاست. ما تا بیدار نشویم از این خواب و تا توجه به این نکنیم که ما هم انسان هستیم، ما هم شخصیت داریم، ما هم ملت‌هاى بزرگ هستیم، ماهم، مسلمین هم یک میلیارد تقریباً جمعیت با همه وسائل دارند، تا این معنا را ما باورمان نیاید، نمى‌رویم دنبال کار. یک جمعیتى اگر نشستند و دست شان را دراز کردند پیش یک جمعیت‌هاى دیگر که بده به ما، تمام همشان این بود که هر چه مى‌خواهند از خارج بیایند و بدهند به شما و ذخائر شما را از اینجا ببرند درازاى آن چیزى که مى‌دهند، این ملت اگر یک میلیون سال هم زندگى بکند، همان حال اول است، تنبل بار مى‌آید، بى اراده بار مى‌آید. این تبلیغات دامنه‌دارى که کردند و حالا هم باز مى‌کنند، به گوش شما نباید برود، شما باید بیدار بشوید و از این خوابى که بیشتر از چند صد سال به ما تزریق کردند و ما را خواب کردند، اول قدم این است که ما بیدار بشویم، بفهمیم که ما هم از جنس بشر هستیم و ممالک دیگر و رژیم‌هاى دیگر و نژادهاى دیگر برتر نیستند از ما، منتها آنها با تبلیغاتشان ما را جورى کردند که همیشه دستمان طرف غرب یا طرف شرق دراز باشد و هر چه مى‌خواهیم از آنجا براى ما بیاید. اگر ما بیدار بشویم که ما هم موجودى هستیم مثل سایر موجودات و ما هم انسانى هستیم مثل سایر انسان‌ها و نژاد ما هم نژادى هست مثل سایر نژادها، اگر این معنا را ما توجه به آن بکنیم و بفهمیم که ما باید خودمان براى خودمان وسائل زندگى را فراهم کنیم، خودمان براى خودمان کار بکنیم، اگر دستمان را از شرق و غرب کوتاه کنیم و خودمان مشغول فعالیت بشویم، یاد بگیریم لکن بعد از یاد گرفتن خودمان کار بکنیم، نرویم سراغ اینکه بنشینیم تا حتى یک گلیمى هم که مى‌خواهیم، یک پتوئى هم که مى‌خواهیم از آنجا بیاورند، یک تفنگى هم که مى‌خواهیم از آنجا بیاورند. اگر ما به این معنا توجه کنیم و بیدار بشویم، دنبال بیدارى، اراده پیش مى‌آید که ما بخواهیم که خودمان وسائل زندگى اجتماعى خودمان را فراهم کنیم با کوشش خودمان، باید کارهاى خودمان را انجام بدهیم، مدتى مى‌گذرد و ما خودمان صنعتگر