مساله حجاب - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦
یکی از علل پدید آمدن اینگونه افکار و عقاید ، تمایل بشر برای وصول به
حقیقت است . این تمایل در بعضی افراد فوق العاده شدید است ، و اگر با
این عقیده ضمیمه گردد که کشف حقیقت از برای روح آنگاه حاصل میشود که
بدن و تمایلات بدنی و جسمانی مقهور گردد ، قهرا منجر به ریاضت و
رهبانیت میگردد . به عبارت دیگر ، این اندیشه که وصول به حق جزا از راه
فنا و نیستی و مخالفت با هوای نفس میسر نیست ، علت اصلی پدید آمدن
ریاضت و رهبانیت است .
علت دیگر پدیده ریاضت آمیخته بودن لذات مادی به پارهای از رنجهای
معنوی است . بشر دیده است که همواره در کنار لذتهای مادی یک عده
رنجهای روحی وجود دارد . مثلا دیده است که هر چند داشتن ثروت موجب یک
سلسله خوشیها و کامرانیها است اما هزاران ناراحتیها و اضطرابها و تحمل
ذلتها در تحصیل و در نگهداری آن وجود دارد . بشر دیده است که آزادی و
استغناء و علو طبع خود را به واسطه این لذات مادی از دست میدهد . از
اینرو از
> کلبیون میگفتند که گفتگوهای " انتیس طینس " در محلی از شهر آتن واقع میشد که به مناسباتی آنجا را " سگ سفید " میخواندند . و نیز به سبب اینکه پیروان او در شیوه انصراف از دنیا و اعراض از علائق دنیوی چنانکه مبالغه کردند که از آداب و رسوم معاشرت و لوازم زندگانی متمدن نیز دست برداشته حالت دام و دد اختیار نمودند ، با لباس کهنه و پاره و سر و پای برهنه و موی ژولیده ( مانند هیپیهای عصر ما ) میان مردم میرفتند و در گفتگو هر چه بر زبان میگذشت بی ملاحظه میگفتند ، بلکه در زخم زبان اصرار داشتند و به فقر و تحمل رنج و درد ، سرفرازی میکردند و همه قیود و حدودی که مردم در زندگانی اجتماعی بدان مقید شدهاند ترک کرده حالت طبیعی را پیشه خود ساخته بودند " . ( سیر حکمت در اروپا ، جلد اول صفحه ٧٠ ) .