مساله حجاب - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٦
داشته باشد ، دلیل بر وجوب پوشیدن وجه و کفین نمیشود . به علاوه چنین سیره در زمان پیغمبر و صحابه و در زمان ائمه اطهار وجود نداشته است . آنچه از زوایای تاریخ به دست میآید اینست که سیره مسلمین در قرون اولیه اسلام با سیره آنها در قرون بعدی ، مخصوصا پس از اختلاط ملت عرب با ملتهای دیگر و بالاخص پس از تأثر از رسوم و عادات امپراطوری روم شرقی از یک طرف و رسوم ایرانی از طرف دیگر بسیار متفاوت بوده است ، تا آنجا که برای بسیاری از مورخان غربی که از متون اسلامی اطلاع صحیحی ندارند ، این توهم پیش آمده که اساسا اسلام دستوری درباره پوشش نداده است و همه اینها از خارج دنیای اسلام به میان مسلمین سرایت کرده است و ما در بخش اول این کتاب سخنانشان را نقل کردیم . و البته همانطور که قبلا تذکر دادیم این سخن ، یاوهای بیش نیست . اسلام دستورهای اکید درباره پوشش دارد و فلسفه خاصی را هم در نظر گرفته است . پس اولا چنین سیره مستمرهای وجود نداشته است ، و ثانیا فرضا چنین سیرهای در میان مسلمین وجود میداشت دلیل نبود ، مگر آنکه ثابت شود عمل خود معصومین هم بر همین منوال بوده که البته آن هم ثابت نیست ، بلکه از بعضی از روایات گذشته معلوم شد که عمل معصومین نیز با آنچه در قرون اخیر اسلامی رائج شده است موافقت ندارد . تمسک به سیره مسلمین یک تتبع تاریخی عمیقی میخواهد . هزاران تغییرات تدریجی و آرام عملا در رفتار ملتها پیدا میشود که چون توأم با یک حادثه پر سرو صدا نیست تاریخ از