مساله حجاب - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٨
چنانکه ملاحظه میکنید این لغت با کلمه عین همراه میشود نه با کلمه بصر
.
ولی در مورد کلمه غض میگویند غض بصر و یا غض نظر و یا غض طرف .
غض به معنای کاهش دادن است و غض بصر یعنی کاهش دادن نگاه . در قرآن
کریم سوره لقمان آیه ١٩ از زبان لقمان به فرزندش میگوید : " « و اغضض
من صوتک »" یعنی صدای خودت را کاهش بده ، ملایم کن ، فریاد نکن . در
آیه ٣ از سوره حجرات میفرماید : " « ان الذین یغضون اصواتهم عند رسول
الله اولئک الذین امتحن الله قلوبهم للتقوی »" یعنی آنانکه صدای خود
را ( هنگام سخن گفتن ) در حضور رسول خدا ملایم میکنند ، یعنی فریاد بر
نمیآورند ، آنان کسانی هستند که خداوند دلهایشان را برای تقوا آزمایش
کرده است .
در حدیث معروف هند بن ابی هاله که اوصاف و شمائل رسول اکرم را
توصیف کرده چنین آمده است : " " « و اذا فرخ غض طرفه » " [١]
یعنی وقتی که خوشحال میشد چشمها را به حالت نیم خفته در میآورد . بدیهی
است که مقصود این نیست که چشمها را روی هم میگذاشت و یا به طرف مقابل
نگاه نمیکرد .
مرحوم مجلسی در " بحار " این جمله را اینطور تفسیر میکند : " ای
کسره و اطرق و لم یفتح عینه . و انما یفعل ذلک لیکون ابعد من الاشر و
المرح " . یعنی پلک چشم را میشکست و سر را به پائین میانداخت و چشمها
را نمیگشود . چنین میکرد تا از
[١] تفسیر صافی ذیل آیه ٣١ از سوره نور ، نقل از تفسیر علی بن ابراهیم .