حكمت نامه لقمان - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٥٧ - فصل دهم حكمت هاى جامع
٣٨٥. ربيع الأبرار: لقمان گفت: «اى پسرم! بر فقيران، به خاطر كمىِ صبرشان رحم كن و بر ثروتمندان، به خاطر كمىِ سپاسگزارىشان رحم كن و بر همگان، به خاطر غفلت طولانىشان رحم كن».
٣٨٦. حياة الحيوان الكبرى از سفارشهاى لقمان عليه السلام به پسرش: پسرم! سه چيز است كه انسان را نيكو مىسازد: خوشْمحضر بودن و تحمّل كردن دوستان و كم زحمت بودن براى رفيق.
آغاز خشم، ديوانگى است و آخر آن، پشيمانى.
٣٨٧. محبوب القلوب: لقمان گفت: «پسرم! امر به معروف و نهى از منكر كن و خودت را پيش از آن كه به حسابت رسيدگى شود، حسابرسى كن. سختى را بشناس و در كارت كوتاهى نكن».
٣٨٨. أمثال الشرق و الغرب: لقمان، در حالى كه پسرش را موعظه مىكرد، گفت: «پسرم! از دروغ بپرهيز؛ چرا كه دين تو را تباه مىكند، و جوانمردىِ تو را نزد مردم، از بين مىبرد، و جايگاهت را پايين مىآورد، و مقامت را ضايع مىسازد. در نتيجه، هرگاه حديث نقل كنى، كسى از تو نمىپذيرد، و هرگاه سخن بگويى، كسى تأييدت نمىكند. وقتى چنين شدى، خيرى در زندگى براى تو نيست، و هرگاه مردم در كار تو بر اين موضوع آگاه شدند، [اگر] راست هم بگويى، تو را متّهم مىكنند، و شخصيت تو را تحقير مىكنند، و از همنشينى با تو، بيزار مىشوند، و رازشان را از تو پنهان مىدارند، و خبرشان را مهر و موم مىكنند و [از تو] مىپوشانند، و درباره كار دينشان، از تو كناره مىگيرند، و در هيچ يك از احوالشان، تو را امين نمىشمارند. اين همه، وضعيت تو در دل مردم است؛ ولى بزرگتر از آن، دشمنىِ خدا و كيفر او در آخرت است».
٣٨٩. محبوب القلوب به نقل از لقمان عليه السلام: پسرم! از خداى متعال، به اندازه
نزديكىاش به تو، شرم كن، و از خداى متعال، به اندازه قدرتش بر تو، بترس، و از بسيارىِ دارايى، بپرهيز؛ چرا كه فردا حسابرسىِ تو درباره آن، به درازا مىكشد.