٣٧٣. امام صادق عليه السلام: وقتى كه لقمان پسرش را موعظه كرد، به او گفت: «من از وقتى به دنيا آمدم، پشت به دنيا و رو به آخرت كرده‌ام. خانه‌اى كه تو به سوى آن مى‌روى، نزديك‌تر از خانه‌اى است كه از آن دور مى‌شوى.

اى پسرم! كارى را كه گذشته است، پيگيرى نكن، و كار پيشِ رو را رها نكن؛ چرا كه آن، انديشه را گم‌راه و خِرد را سبك مى‌گردانَد.

اى پسرم! از جمله چيزهايى كه به سبب آن، بر دشمنت پيروز مى‌گردى، اينها باشد: پرهيز از محرّمات، برترى در دينت، حفظ جوان‌مردى‌ات، و گرامى داشتن نفْست، به گونه‌اى كه آن را به گناهانِ خداى بخشنده و اخلاق بد و كارهاى زشت، آلوده نسازى.

رازت را پنهان كن و باطنت را نيكو گردان؛ چرا كه تو هرگاه چنين كردى، به سبب پوشش خداوندى، از دستيابى دشمن به راز، تو يا از پى‌بردن او به لغزش تو، در امان مى‌مانى. خود را از مكر دشمن، در امان نبين تا مبادا در بعضى از حالت‌ها فريبت دهد. پس هرگاه بر تو توانا گشت، بر تو مى‌جهد و هيچ لغزشى را از تو نمى‌بخشد. بايد از جمله سلاح‌هايى كه در برابر دشمنت به كار مى‌گيرى، اعلان رضايت از او باشد. در جلب منفعت، بسيار را اندك،

و در زيان‌بينى، كوچك را بزرگ بشمار.

اى پسرم! با مردم، بر خلاف روش خودشان همنشينى نكن و بيش از توانشان بر آنان بار نكن كه [اگر چنين كنى،] همنشين تو پيوسته از تو گريزان مى‌گردد و كسى كه بيش از توانش بر او بار شده، از تو كناره مى‌گيرد و در اين هنگام، تو تنها خواهى ماند و نه رفيقى خواهى داشت كه همدمت شود و نه برادرى كه تو را يارى رسانَد، پس وقتى كه تنها ماندى، خوار مى‌شوى و ذليل مى‌گردى.

به درگاه كسى كه دوست ندارد عذر تو را بپذيرد و براى تو حقّى قايل نيست، عذر نبر. و در كارهايت، از كسى يارى نجوى، جز از كسى كه مى‌خواهد در برابرِ برآوردن حاجت تو، مزدى بگيرد؛ زيرا هرگاه چنين باشد، همان گونه در پىِ بر آوردن آن حاجت براى تو مى‌رود كه گويى آن را براى خودش پيگيرى مى‌كند؛ چرا كه او پس از برآورده شدن آن براى تو، در دنياى فانى سودى مى‌بَرد و در خانه باقىِ آخرت نيز نصيب و ذخيره‌اى خواهد داشت، پس بدين جهت، در برآوردن آن براى تو مى‌كوشد.

برادران و يارانى كه براى خود بر مى‌گزينى و از آنان براى كارهايت يارى مى‌جويى، بايد اهل جوان‌مردى و قناعت و خير و خرد و پاك‌دامنى باشند؛ كسانى كه اگر سودشان دهى، سپاست بگزارند، و اگر از همسايگى‌شان غايب شوى، يادت كنند».