حكمت نامه لقمان - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٧٣ - ٧/ ١٤ ادب معاشرت با مردم

٢٥٨. إرشاد القلوب‌ از سفارش لقمان عليه السلام به پسرش: ... براى مردم، همانى را بپسند كه براى خود مى‌پسندى، و براى آنان نپسند آنچه را براى خود نمى‌پسندى.

٢٥٩. شُعَب الإيمان‌ به نقل از حسن: لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! چنان شيرين نباش كه بلعيده شوى، و چنان تلخ نباش كه طرد شوى».

٢٦٠. الاختصاص‌ به نقل از اوزاعى، درباره آنچه لقمان عليه السلام به پسرش گفت: پسرم! با مردم، آشكارا دشمنى نكن، كه آنها نيز با تو دشمنى مى‌كنند؛ و ناتوان نباش، كه خوارت مى‌كنند؛ و شيرين نباش، كه تو را مى‌خورند؛ و تلخ نباش، كه طردت مى‌كنند.

به اين صورت نيز روايت شده است: «شيرين نباش، كه بلعيده مى‌شوى و تلخ نباش، كه پرتاب مى‌گردى».

٢٦١. الزهد، ابن حنبل‌ به نقل از هشام بن عروه، از پدرش: در حكمت؛ يعنى حكمت لقمان عليه السلام، مكتوب است: «پسرم! سخنت پاك و زيبا، و چهره‌ات گشاده باشد تا پيش مردم، از كسى كه به آنان عطا مى‌كند، محبوب‌تر باشى».

٢٦٢. كشف الريبه: لقمان حكيم به پسرش گفت: «اى پسرم! تو را به خصلت‌هايى سفارش مى‌كنم كه اگر بدانها چنگ بزنى، هرگز از بزرگى نيفتى؛ خُلقت را براى دور و نزديك بگشا، و نادانى‌ات را از كريم و لئيم باز دار، و برادرانت را مراقبت كن، و با خويشانت صله رحم كن و آنان را از پذيرفتنِ [سخنِ‌] خبر چين و زورگويى كه مى‌خواهد تو را به فساد و فريب وا دارد، ايمن بدار. برادرانت بايد كسانى باشند كه هرگاه از آنان جدا شدى يا آنان از تو جدا شدند، غيبتشان نكنى و آنان نيز تو را غيبت نكنند».

٢٦٣. امام صادق عليه السلام‌ در بيان موعظه لقمان عليه السلام به پسرش: با فقيه، مجادله و با پادشاه، دشمنى و با ستمگر، همراهى و دوستى و با فاسقِ پليد، رفاقت‌

نكن و با متّهم نيز رفاقت نكن.