حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٥٧
٤ / ٤
عدم تأمين نياز همسايه
١١٤٣١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس كالايى [١] را از همسايه خود ، دريغ كند ، خداوندْ در روز رستاخيز، خير خود را از او دريغ خواهد كرد و او را به خودش وا خواهد گذاشت ؛ و چه بد وضعى دارد كسى كه خداوند ، او را به حال خودش وا گذارد!
١١٤٣٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : به من ايمان نياورده است آن كسى كه شب ، با شكم سير بخوابد و همسايه مسلمانش گرسنه باشد.
١١٤٣٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : به من ايمان نياورده است آن كسى كه شب ، سير بخوابد و همسايه اش گرسنه باشد. به من ايمان نياورده است آن كسى كه شب ، پوشيده بخوابد و همسايه اش برهنه باشد.
٤ / ٥
حقّ همسايه
١١٤٣٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ درباره حقوق همسايه ـ: [حقّ اوست كه] اگر از تو كمك خواست ، كمكش كنى . اگر از تو قرض خواست ، به او قرض دهى . اگر نيازمند شد ، نيازش را برطرف سازى . اگر مصيبتى ديد ، او را دلدارى دهى . اگر خير [و خوبى]اى به او رسيد ، به وى تبريك بگويى . اگر بيمار شد ، به عيادتش بروى . اگر مُرد ، در تشييع جنازه اش شركت كنى و خانه ات را بلندتر از خانه او نسازى تا جلوى جريانِ هوا را بر او بگيرى ، مگر آن كه خودش اجازه دهد . هرگاه ميوه اى خريدى ، براى او تعارف بفرستى و اگر اين كار را نمى كنى ، ميوه را مخفيانه به خانه ات ببر و فرزندت را همراه آن ميوه ، بيرون مياور تا كودكانِ او را [با ديدن آن ميوه در دست فرزندت] ناراحت كنى . با بوى [و يا دودِ] ديگت ، او را ناراحت نكنى ، مگر آن كه مقدارى از غذاى آن را براى او بفرستى.
[١] . «ماعون» ، كه در متن عربى حديث آمده ، واژه اى است كه به هر چيز داراى فايده اى گفته مى شود . در مجمع البحرين آمده است : ماعون ، اسم جامعى است براى اثاث سودمند خانه (مانند : ديگ ، دلو ، نمك ، آب ، چراغ ، كوزه و امثال اينها) كه عادتا عاريه داده مى شوند . از امام صادق عليه السلام هم نقل است كه در تفسير آيه «وَ يَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ» فرمود : قرضى است كه كسى مى دهد و كار خوبى است كه انجام مى دهد و اثاث خانه است كه عاريه داده مى شود . و از همين قبيل است زكات .