افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٦٤٧ - عبارات عرفاء شامخِین در مقام ظهور تجلِّی حق در نفوس آنان

و ِیا به قول شِیخ محمود شبسترِی ـرضوان الله علِیهـ:

عبارات عرفاء شامخِین در مقام ظهور تجلِّی حق در نفوس آنان

اِینجاست که بزرگان از اهل معرفت را تعابِیرِی در ظهور تجلِّی حق در نفوس آنان مِی‌باشد؛ که اذهان عوام، تصوّر حلول به معناِی اوّلِی را مِی‌نماِیند و به قدح و ذمّ اِیشان پرداخته‌اند.

مثلاً از جناب باِیزِید بسطامِی ـقدّس الله سرهـ نقل شده است که فرمود:

لِیسَ فِی جُبَّتِی سوَِی الله؛[٣] «در جبّه و جلِیقۀ من غِیر از خدا چِیزِی نِیست!»

ببِینِید! اِیشان نفرموده است که: «خدا در جبّۀ من است» که اِین همان حلول باطل و از قسم اوّل است، بلکه فرموده است: «غِیر از خدا در جلِیقۀ من چِیزِی نِیست» و اِین معنا بسِیار صحِیح و متقن است، و در اِین مسئله باِید دقّت نمود.

مرحوم آقا شِیخ محمّدحسِین اصفهانِی ـرضوان الله علِیهـ در منظومۀ حکمت خود، به مسئلۀ وحدت بِین دو شِیء به معناِی صحِیح آن اشاره فرموده است،[٤] که در مباحث ابتداِی کتاب آن را نقل نمودِیم.[٥]

و در اِین قسم از تجلِیّات ذاتِیّه، بزرگان از عرفاء در مقام محو، عبارات غرِیبِی دارند و آن تعابِیر همگِی حکاِیت از ظهور و تجلِّی ذات پروردگار است که با وجود

[١]. دِیوان حاج ملاّ هادِی سبزوارِی، ص ٢٩.

[٢]. گلشن راز.

[٣]. المقدماتُ فِی نصّ النصوص، ص ٢٠٣؛ شرح فصوص الحکم، قِیصرِی، پِیشگفتار، ص ٢٥؛ اللهشناسِی، ج ١، ص ١٧٢، به نقل از روح الأرواح فِی شرح أسماء الملک الفتّاح، سمعانِی، ص١٢٩ و ١٣٢؛ و مشارق الدرارِی، ص ٢٦٣.

[٤]. تحفة الحکِیم منظومة فِی الحکمة و المعقول، ص ٤٠.

[٥]. رجوع شود به ص ١٦٦.