ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣ - ٢ ناديده انگاشتن ديدگاه هاى امام خمينى (ره)
مهدى (ع) بود.
امروز با گذشت بيش از سه دهه از طرح انديشه تحول آفرين امام راحل در باب انتظار و مهدويت و مشاهده آثار ارزشمند اين رويكرد در ايران اسلامى، به دليل رشد و گسترش فعاليتهاى تبليغى و فرهنگى در حوزه مهدويت جامعه ما با دو رويكرد افراطى و تفريطى روبروست. مطالعه اين دو رويكرد و مصاديق آنها نشان مىدهد كه هر يك از رويكردها با فاصله گرفتن از ديدگاه حضرت امام زمينههاى ظهور وضعيت جديدى را فراهم آوردهاند كه در جاى خود قابل نقد و بررسى است.
با توجه به آثار و پيامدهاى نامناسب اين رويكردهاى افراطى و تفريطى و آثار تخريبى آنها، به اجمال به بررسى اين دو رويكرد مىپردازيم.
١. بازگشت به ديدگاههاى انفعالى پيش از انقلاب اسلامى
در سالهاى اخير عدهاى با بهرهگيرى از فضاى مناسب حاصل شده براى طرح مباحث مهدوى و گفتوگو از امام زمان (ع) و با توجه به اقبال عمومى به موضوع مهدويت و انتظار، به طرح ديدگاهها و انديشههاى خود در اين زمينه پرداخته، و تلاش مىكنند كه رويكرد فردگرايانه، انزواگرايانه، منفعلانه و غيرمصلحانه به انتظار را كه پيش از انقلاب اسلامى بر جامعه ما حاكم بود، بار ديگر زنده كنند.
اينان در برنامههاى تبليغى، آموزشى و مجالس و منابر خود مخاطبانشان را به كنارهگيرى از فعاليتهاى سياسى- اجتماعى دعوت و با هر گونه اقدام اصلاحى در زمان غيبت مخالفت مىكنند.
در نگاه اين گروه، منتظران در زمان غيبت هيچ مسئوليتى در برابر جامعه خود ندارند و حداكثر وظيفه آنها، دعا براى ظهور امام مهدى (ع) و تلاش براى ملاقات با آن حضرت است.
رشد و گسترش اين رويكرد در جامعه ما انتظار را از فلسفه اصلى آن كه اصلاح فرد و جامعه با هدف آمادگى براى ظهور مصلح است، خالى كرده و زمينه را براى بازگشت دوباره ويژگىهايى چون سكون، ركود، انفعال، ستمپذيرى و تن دادن به وضع موجود به جامعه فراهم مىكند. ويژگىهايى كه در پى انقلاب اسلامى و به مدد انديشه رهايى بخش امام راحل (ره) از جامعه ما رخت بر بستند.
٢. ناديده انگاشتن ديدگاههاى امام خمينى (ره)
در رويكرد ديگرى كه در سالهاى اخير مطرح شده است، اگر چه بر قابليتها و توانمندىهاى انديشه انتظار براى حركت و تلاش جمعى توجه و بر وظايف سياسى-
اجتماعى منتظران در عصر غيبت تأكيد مىشود، ولى دانسته يا نادانسته اين گونه القا مىشود كه در سى سال گذشته به توانمندىهاى اين انديشه در تشكيل و استقرار حكومت اسلامى در عصر غيبت بىتوجهى شده است.
مبلغان اين رويكرد آگاهانه يا ناآگاهانه جايگاه و نقش بىبديل امام خمينى (ره) در احياى انديشه انتظار در عصر حاضر و طرح «نظريه تشكيل حكومت اسلامى در دوران غيبت با هدف زمينهسازى براى ظهور» را ناديده مىگيرند و خود را طراح اين ايده معرفى مىكنند.
در يكى از همايشهاى برگزار شده در نيمه شعبان امسال، دبير اين همايش خطاب به يكى مسئولان سياسى كشور، از ايشان به عنوان طراح و مبتكر نظريههاى «دولت زمينهساز»، «نگاه راهبردى به مهدويت» و «مديريت امام زمان (ع)» ياد كرده و از ايشان مىخواهد كه در اين زمينهها به ايراد سخن بپردازد.
روى سخن ما در اينجا با آن مسئول محترم نيست، بلكه با كسانى است كه به هر دليل مىخواهند خود را طراح