ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٤ - پديده عروسك باربى
عروسك باربى و تهاجم فرهنگى
در روشهاى تعليم و تربيت، مهمترين و كليدىترين عامل بحث «الگوسازى» است. هر سن و هر جنس الگوى خاص خود را برمىتابد. در اين ميان مهمترين سن، دوران كودكى است. تربيت دوران كودكى توأم با بهرهگيرى از الگوهاى خاص و ويژه اين دوران است. طبيعى است كه الگوهاى دوران كودكى به طور عمده از مؤلفههاى عاطفى به جاى گزارههاى عقلانى بهره مىبرند. لذا رمز و رازهاى موجود در خيالپردازىهاى كودكانه، جايگزين گزارههاى واقعگرايانه در تربيت بزرگسالان مىشود. مبتنى بر اين اصل، استفاده از نماد حيوانات به صورت فانتزى در انتقال مفاهيم آموزشى و تربيتى به كودكان همواره مدّ نظر بوده است؛ به گونهاى كه امروزه بيشترين حجم توليدات فرهنگى مربوط به كودكان در زمينه انيميشن، كتاب، داستان و اسباببازى به استفاده از نمادگرايى از حيوانات محدود مىشود.
در اين ميان دختربچهها انحصاراً به عروسك علاقهمند هستند. اين علاقه نشأت گرفته از عاطفه ويژه دختر بچهها و همچنين به دليل قدرت برتر عروسك در ايجاد حسّ همزادپندارى و تفاهم خيالى با كودك است.
عروسك، بالاترين نقش تربيتى را به ويژه در شكلدهى و پايهريزى شخصيت دختران دارد. دختربچهها، زنان آينده هر ملت هستند و براى انحطاط هر ملت بايستى دختران و زنان آن ملت را منحط تربيت نمود. همانگونه كه براى اعتلاى هر ملت، بايستى دختران و زنان آن ملت را متعالى تربيت كرد. از اين منظر، نقش عروسك در تهاجم فرهنگى نقش بسيار برجستهاى است.
پديده عروسك باربى
كمپانى متل: كمپانى متل در سال ١٩٤٥ توسط زوج هندلر و مت در ايالت كاليفرنياى جنوبى آمريكا تأسيس شد. اين شركت، ابتدا قاب عكس توليد مىكرد و سپس به ساخت مبلمان خانه و در نهايت به توليد اسباببازى روى آورد.
متل و ميكى ماوس: كمپانى متل در ١٩٥٥ با كلوپ ميكى ماوس براى تبليغ اسباببازىها به همكارى در نمايشهاى تلويزيونى پرداخت كه موجب دگرگونى ساختارى در تجارت اسباببازى شد.
در ١٩٥٩ به دليل علاقه دختر هندلر به عروسكهاى كاغذى، اين كمپانىها طرح ساخت عروسك را دنبال كردند كه منجر به عقد قرارداد براى دريافت امتياز عروسك آلمانى لىلى شد.