ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٠ - ديدگاه آمريكايى
مجازى بود.
ارتش آمريكا ماهرترين برنامهنويسها را جذب كرده، تواناترين موتورهاى بازى را خريدارى نموده و نيروهاى خود را از طريق اين بازى رايانهاى به استخدام درآورده و آموزش داده است. اين تهاجم كه از طريق سياسى هدايت مىشود، با مخالفت چندانى روبهرو نشده است. بزرگترين طراحان و ناشران به گام برداشتن در همين راستا ادامه مىدهند: از ابتداى عمليات نظامى در عراق (٢٠ مارس ٢٠٠٣)، شركت سونى با عجله تمام مارك (» Shock and Awe «شوك و بهت) را بر روى محصولات خود نصب كرد كه هدف احتمالى آن طراحى يك بازى رايانهاى به همين نام است. پس از اين خبر، موجى از انتقادها سونى را واداشت تا ايده ماركزنى را كنار بگذارد، امّا هيچ چيز مانع از آن نخواهد بود كه اين سازنده، به عنوان سلطان بازار بازىهاى رايانهاى، بازىاى را با موضوع جنگ عراق طراحى كند. شركتSCI ، طراح بازى طوفان صحرا قبلًا اعلام نموده كه در حال تهيه ادامه اين بازى است. بازى «بازگشت به بغداد» بازى كننده را بار ديگر به مناقشه سال ١٩٩١ بازخواهد گرداند، آن هم مثل هميشه با ديدگاهى انحصارى، يعنى ديدگاه آمريكايىها.
انقياد صنعت بازىهاى رايانهاى در برابر ارتش و نظاميان، موضوعى مسلم است، هر چند برخى توليدات در اين عرصه، عامل بىثباتى هستند و لذا خشن و خطرناك براى جوانان ارزيابى مىشوند. بازىهاى» GTA ٣ «و» GTA Vice City «كه از پرفروشترينها در جهان هستند با انتقادهاى مستقيمى از سوى رسانهها و دولتها روبهرو شدهاند. به عنوان مثال، ايالت واشنگتن قانونى به تصويب رسانده كه طبق آن اگر فروشندهاى بازىاى رايانهاى به افراد خردسال بفروشد كه در آن مىتوان مأمور پليس را كتك زد، به پردخت پانصد دلار محكوم خواهد شد. در جلد يك سرباز رفتن امرى پذيرفته است و حتى تشويق مىشود، امّا به عهده گرفتن نقش تبهكارى كه براى مافيا كار مىكند، كمتر پذيرفته است.
تمام بازىهايى كه اندكى دردسرساز هستند با مانعتراشى روبهرو مىشوند. از جمله بازى» Bunout «كه در آن بازى كننده هدايت يك خودرو پرسرعت را به دست مىگيرد و بايد با سرعت و مهارت تمام در ميان ترافيك شهرى حركت كند، امّا اين بازى ممكن است رانندگان را تشويق به انجام همين اعمال در زندگى واقعى كند. بازى «وضعيت اضطرارى» متهم شده كه بازى كنندهها را به شورش سوق مىدهد. در مقابل، هيچ انتقادى عليه بازىهاى جنگى تبليغاتى انجام نمىگيرد.
بازى رايانهاى، رسانهاى است كه بيش از سى سال قدمت دارد، امّا ميانگين سنّ بازىكنندگان حدود بيست سال است. از نظر فنى، مىتوان از اين پس در اين بازىها به نقل داستانهايى پرداخت كه بسيار پيچيدهتر از رويارويى ابدى ميان خير و شرّ هستند. بر هنرمندان [مستقل] است كه براى ارائه اطلاعات و احساسات مختلف، انديشههاى خود را تبليغ كنند: اين رسانه بايد توسط آنان تحول يابد، همانگونه كه در گذشته براى ادبيات و سينما چنين نقل كردند. امّا براى اين امر، روشنفكران بايد از قهر كردن با بازىهاى رايانهاى دست بردارند و ديگر آن را وسيلهاى مختص كودكان فرض نكنند. عدم واكنش در مقابل انحراف كنونى، پذيرفتن اين امر است كه سرانجام بازى رايانهاى به سلاح بىصداى تبليغاتى تبديل شود و در ميليونها نسخه توزيع گردد.
پىنوشتها:
منبع: لوموند ديپلماتيك، اكتبر ٢٠٠٣.
[١]. ليبراسيون، ٢٨ مارس ٢٠٠٣.