ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٥ - ٣- ٢ چارچوبه تفسيرى- كلامى براى مقام داورى

رويكرد استراتژيك به اخبار آخرالزّمان‌

(قسمت پايانى)

محسن قنبريان‌

اشاره:

گفتيم كه روايات آخرالزمان به دو گونه نشانه‌گذار و استراتژيك قابل دسته‌بندى هستند. نگرش استراتژيك به اين روايات، پيش‌نيازهاى فكرى، فرهنگى و ... ويژه‌اى را مى‌طلبد: ١. جمع بين اعتقاد به تقدير علمى و عينى خداوند با زمينه‌سازى، ٢. درك فلسفه تاريخى از ظهور، ٣. نيازهاى متدولوژيك و استنباطى.

در شماره گذشته، به بحث درباره چارچوبه تفسيرى- كلامى روايات در مقام گردآورى پرداختيم و در اين قسمت، درباره چارچوبه تفسيرى- كلامى براى مقام داورى سخن خواهيم گفت.

٣- ٢. چارچوبه تفسيرى- كلامى براى مقام داورى‌

پس از گردآورى اخبار، نوبت به داورى درباره آنها مى‌رسد. كشف دلالات آنها و جمع‌بندى جهت استخراج مختصات جامع ظهور، مرحله داورى را تشكيل مى‌دهد. در اينجا نيز نيازمند يك اصول راهنما و چارچوب تفسيرى هستيم كه از محكمات قرآن و سنت اخذ گردد كه به برخى از آنها اشاره مى‌شود:

الف- نشئه ظهور نزديك‌تر به قيامت تا دنيا: در اخبار آخرالزمان، به خصوص پس از ظهور در كنار پديده‌هاى مجرّبى مثل خسف (فرو رفتن در زمين) بيدا، قحطى و ... به پديده‌هايى برمى‌خوريم كه برايمان شناخته شده نيستند (غير مجرّب) مثل طلوع خورشيد از مغرب، طولانى شدن روزها، اينكه فرد مؤمن در زمان او، در مشرق، برادر خود را در مغرب مى‌بيند، بر ابرها سوار مى‌شوند[١] و ....

براى يافتن دلالت اينگونه پديده‌ها چه بايد كرد؟ هر تفسيرى ناگزير از مبناى كلامى خاص خود است رويكرد اوّل اين است كه اين بيانات را تعابيرى مجازى و تمثيلى از تكامل تكنولوژى كنونى بدانيم كه در عصر ظهور تكامل شده است! رويكرد ديگر رويكرد معجزه‌گر است. بدين معنا كه همه پديده‌هاى غير مجرّب را حمل به اعجاز حضرت مى‌نمايد. همه دلالت مطابقى دارند لكن با