ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٦ - گلواژه إلياسين
فرموده: «سلام على آل ياسين» يعنى درود بر آل محمّد (ص).»
مأمون گفت: من مىدانستم كه شرح و تفسير آن در معدن نبوّت هست.[١]
ابنعبّاس مىگويد: يس نام پيامبر است و آلياسين، يعنى آلمحمّد (ص).[٢]
مولاى متّقيان (ع) فرمودند:
«يَاسِينُ مُحَمَّدٌ وَ نَحْنُ آلُ يَاسِين؛[٣]
ياسين پيامبر اكرم (ص) و آل ياسين ما هستيم.»
ابنعبّاس، ابومالك و ابوعبدالرّحمن گفتهاند: آل ياسين، يعنى آلمحمّد (ص).[٤]
علىبن ابراهيم گويد:
يس مُحَمَّدٌ وَ آلُ مُحَمَّدٍ الْأَئِمَّة؛[٥]
ياسين حضرت محمّد (ص) و آل محمّد، امامان (ع) مىباشند.
از محضر مولاى متّقيان پرسيدند كه: چرا خداوند سلامٌ على آلياسين فرموده و صريحاً نفرموده كه سلامٌ على آلمحمّد (ص)؟
فرمودند: «خداوند مىدانست كه اگر به صراحت بفرمايد، آن را از قرآن ساقط مىكنند.»[٦]
آرى، دشمنان اهلبيت (ع) نتوانستند آن را از قرآن كريم ساقط كنند؛ ولى به جاى آلياسين، نغمه إلياسين ساز كردند و آن را جمع الياس دانستند!!
گلواژه الياس
حضرت الياس يكى از پيامبران عظيم الشّأن است كه نام مباركش در قرآن كريم آمده است:
«وَإِنَّ إِلْياسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ؛[٧]
بىگمان، الياس از پيامبران مرسل مىباشد.»
بسيارى از مفسّران گفتهاند كه الياس همان ادريس مىباشد.[٨]
احمدبن حنبل گويد: الياس همان ادريس است كه نامش أخنوخ بن متوشلخ مىباشد.[٩]
ولى مشهور آن است كه حضرت الياس، فرزند ياسين از تبار هارون، برادر حضرت موسى (ع) مىباشد.[١٠]
ابنمسعود آيه مربوط به حضرت الياس را چنين قرائت كرده:
«وَ إِنَّ ادريس لَمِنَ الْمُرْسَلين»[١١]
ولى گويد: الياس همان ادريس مىباشد.[١٢]
بورسوى گويد: پنج تن از پيامبران در قرآن كريم دو اسم دارند: الياس و ادريس، يعقوب و اسرائيل، يونس و ذوالنّون، عيسى و مسيح، محمّد و احمد.[١٣]
سيوطى از ابنعساكر روايت كرده كه چهار تن از پيامبران زنده هستند:
١. دو تن از آنها در روى زمين هستند و آنها الياس و خضر مىباشند؛
٢. دو تن ديگر در آسمان هستند و آنها عيسى و ادريس مىباشند.
سپس روايت كرده است كه:
حضرت خضر و الياس عمر جاودان دارند و تا صيحه اولى، همهساله در موسم حجّ همديگر را مىبينند.[١٤]
در كتابهاى تفسير و حديث، از مبعوث شدن الياس به «بعلبك» و معارضه پادشاه بعلبك با ايشان، به تفصيل سخن رفته است.[١٥]
گلواژه إلياسين
برخى از قرّاء «إلياسين» را جايگزين «آلياسين» كردهاند.[١٦]
نافع، ابنعامر و يعقوب، آل ياسين خواندهاند.[١٧]
طبرانى، ابن ابىحاتم و ابن مردويه، از ابنعبّاس نقل كردهاند كه او نيز آلياسين خوانده است.[١٨]
مولاى متّقيان آل ياسين را تلاوت مىكردند و مىفرمودند:
«ياسين پيامبر اكرم (ص) و ما آلياسين هستيم.»[١٩]
ابن عبّاس مىگفت: آلياسين، يعنى آلمحمّد (ص).[٢٠]
همه قاريان «مدينه»، آلياسين قرائت كرده و استدلال كردهاند كه در مصحف، آلياسين جداگانه نوشته مىشود و اگر إلياسين بود، لازم بود كه متصّل نوشته شود.[٢١]
بيضاوى گويد: برخى گفتهاند كه الياسين جمع الياس مىباشد؛ ولى درست نيست؛ زيرا اگر عَلَم جمع بسته شود، بايد الف و لام تعريف بر آن وارد شود.[٢٢]
ابنجنّى گويد: الياس و الياسين يك چيز است.[٢٣]
برخى از اهل لغت در توجيه آن گفتهاند: همانند جبريل و جبرائيل، ميكال و ميكائيل و ميكائين.[٢٤]
برخى ديگر گفتهاند: اگر الياسين جمع باشد، منظور الياس و پيروان او مىباشد.[٢٥]
برخى ديگر گامى فراتر نهاده و گفتهاند: در آلياسين نيز منظور پيامبر اكرم (ص) و پيروان آيين او مىباشد.[٢٦]
كس ديگرى كه لقب امامالمشكّكين را به خود اختصاص داده است، مىگويد: منظور از آلياسين، شخص الياس است؛ زيرا نام پدرش ياسين مىباشد.[٢٧]
البتّه نام پدر الياس، ياسين مىباشد؛[٢٨] ولى ائمّه اهلبيت (ع)، ابن عبّاس، قاريان مدينه و غالب مفسّران گفتهاند كه منظور از آلياسين، آلمحمّد (ص) مىباشد.[٢٩]
مولاى متّقيان در تفسير اين آيه شريفه مىفرمايند:
«إِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اسْمُهُ «يَاسِينُ»، وَ نَحْنُ الَّذِينَ قَالَ اللهُ: سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِين؛[٣٠]
پيامبر اكرم (ص) نام مقدّسش ياسين است و ما كسانى هستيم كه خداوند فرموده: «سلام بر آل ياسين.»
ابنحجر در ضمن شمارش آيات نازله در شأن اهلبيت (ع) مىنويسد:
سوم: آيه شريفه «سَلامٌعَلى إِلْياسِينَ».
سپس مىگويد: گروهى از مفسّران از ابنعبّاس نقل كردهاند كه گفته است: منظور از اين آيه: سلام بر آلمحمّد (ص) مىباشد.[٣١]
امام رضا (ع) در مجلس مأمون فرمودند:
«خداوند در قرآن فقط براى پيامبران درود فرستاده، هرگز بر آل آنها درود نفرستاده، جز آلمحمّد (ص) كه فرموده: «سَلَامٌ عَلَى آلِيَاسِين»[٣٢]