درباره شناخت حضرت، مطالب فراوان و متنوّعى در شماره‌هاى قبلى مجلّه تقديم شده است. در اين شماره، به مناسبت ايام مبارك ميلاد حضرت، درصدديم تا درباره پيوند و يارى حضرت، مطالبى تقديم كنيم. در ميان شيعيان و محبّان حضرت، هرچند تعداد زيادى نسبت به حضرت شناخت پيدا كرده‌اند يا ادّعاى شناخت دارند، امّا حضرت به فرمايش جدّ بزرگوارشان، اميرالمؤمنين (ع) همچنان «آواره، طرد شده، تنها و يگانه»[١] هستند. هنوز فاجعه غربت، مظلوميت و تنهايى حضرت ادامه دارد. تنها دليل اين فاجعه جهانى چيزى نيست؛ مگر همان علّتى كه خود حضرت بقيةالله (عج) در نامه‌اى كه بيش از هزاران سال پيش، به شيخ مفيد (ره) نوشتند.[٢] در اين نامه حضرت دو شرط اساسى براى ظهور سريع و بدون وقفه خويش ذكر كرده‌اند:

١. وفادارى؛

٢. همدلى.

پس اگر آن حضرت همچنان در غيبت و غربت به سر مى‌برد، به اين دليل است كه هنوز وفادارى و همدلى ما به اندازه‌اى نرسيده كه ايشان ظهور كنند. بنابراين علاوه بر فعّاليت‌هاى فرهنگى معرفت‌زا، به فعّاليت‌هاى علمى براى ايجاد وفادارى و همدلى نسبت به حضرت نيازمنديم.

امام زمان (عج) بزرگترين و مهم‌ترين پيمان الهى‌

حضرت در «زيارت آل يس» خودشان را اين‌گونه معرفى مى‌فرمايند:

«يَا مِيثَاقَ اللهِ الَّذِى أَخَذَهُ وَ وَكَّدَه؛

اى پيمانى كه خداوند گرفته و بر آن تأكيد كرده است.»

به‌طور قطع، اين پيمان تأكيد بر كاركرد و نقش امام (ع) در جامعه مربوط مى‌شود. يعنى نقش حاكميت و رهبرى جامعه انسانى. همه خيرات و بركات و همه عوامل سعادت دنيا و آخرت انسان‌ها با حاكميت و رهبرى امام و متخصّص معصوم است؛ همان‌طور كه بيمارستان، فلسفه اصلى وجودى خويش را با حذف پزشكان متخصّص از دست مى‌دهد و يك دانشگاه، هرچند بزرگ و مجهّز باشد، بدون استاد اعتبار و ارزشى ندارد.

نظام خلقت الهى كه بر محور هدف خلقت انسان و تكامل او آفريده شده نيز بدون امام و متخصّص معصوم كه ايشان جامعه جهانى را به سوى هدف خلقتشان راهنمايى و رهبرى كند، بيهوده و بى‌فايده است.

وقتى كه نظام خلقت بدون متخصّص معصوم، فلسفه وجودى خويش را از دست مى‌دهد، هر دين و آئينى كه مورد تأييد حجّت خدا نباشد و ما را به او پيوند نزند نيز بى‌اعتبار و باطل است.

همچنين دين‌دارى بدون پيوند با حجّت خدا و امام زمان (عج) نيز غفلت و فريب خويشتن است.

هركس بايد از خويش سؤال كند كه چرا امام زمان (عج) خود را پيمان مورد تأييد الهى معرفى فرموده است؟ آيا اين پيمان صرفاً براى شناخت حضرت است؟ در اين صورت چه فايده‌اى در شناخت حضرت وجود دارد؛ در حالى كه او در غربت و مظلوميت به سر مى‌برد؟ آيا نبايد اين شناخت منجر به پيوند و يارى حضرت و تلاش و جهاد براى برطرف كردن موانع ظهور ايشان شود؟

اساساً شناخت بدون پيوند و يارى امام زمان (عج)، شناخت حقيقى و مؤثّر نيست. كما اينكه محبّت بدون پيوند و يارى نيز چندان سودبخش نيست.

«قرآن كريم» شرط ديندارى و پيمودن راه خداوند را موّدت اهل بيت (ع) قرار داده است.

«قُلْلا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‌؛[٣]

بگو: من هيچ پاداشى از شما بر رسالتم درخواست نمى‌كنم؛ جز دوست داشتن نزديكانم [اهل بيتم‌].»

در آيه بعدى تصريح مى‌كند كه اين موّدت سودش به خود ما مى‌رسد.

«قُلْما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ؛[٤]

بگو هر مزدى كه از شما خواستم، از آن خودتان، مزد من جز بر خدا نيست و او بر هر چيزى گواه است.»

و در آيه ديگر، به اصل معرفى اين سود، يعنى پيمودن راه خدا و وصال به «الله» پرداخته مى‌شود.

موّدت غير از محبّت صرف است، موّدت يعنى محبّتى كه در آن پيوند حقيقى، اطاعت و فداكارى وجود دارد.

اگر مسلمانان پس از رحلت پيامبر اكرم (ص) فقط به اين دستور قرآن عمل كرده بودند، هيچ‌گاه خليفه و حجّت خدا، هزار و صد و هفتاد و شش سال آواره و طرد شده و غريب و مظلوم نمى‌شد.

آرى. ما جامعه‌اى محبّتى داريم نه موّدتى، ديندارى ما هرچند با عنصر محبّت اهل بيت (ع) همراه است، امّا از عنصر موّدت كه شرط اصلى ديندارى مورد رضايت خداست، كم‌بهره است.

بايد توجّه داشته باشيم كه مهم‌ترين سؤال قيامت از ما، سؤال از چگونگى ارتباط و رفتار ما با امام زمان خودمان است.